Hoe is de regenboogvlag ontstaan?

Hoe is de regenboogvlag ooit ontstaan, en waarom ziet hij er nu anders uit dan vroeger? Historicus Tessa Bouwman legt het uit bij Alledaagse Vragen.

De regenboogvlag komt niet uit Nederland, maar uit San Francisco. Daar kreeg kunstenaar en activist Gilbert Baker eind jaren zeventig de opdracht om een nieuw, positief symbool te ontwerpen voor de homobeweging. 'Het is niet honderd procent bewezen, maar het is wel heel waarschijnlijk dat dit gebeurde op verzoek van Harvey Milk', vertelt historicus Tessa Bouwman. Harvey Milk was een van de eerste openlijk homoseksuele politici in de Verenigde Staten en zette zich in voor queer-emancipatie. Op zijn verzoek ontstond de eerste regenboogvlag.

Voor de regenboogvlag gebruikte de queer-gemeenschap andere symbolen. Denk aan de kleur roze, die je in Nederland nog steeds terugziet bij evenementen als Roze Maandag en Roze Zaterdag. 'De oorsprong van die kleur roze is minder positief', legt Bouwman uit. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden naast Joden, Sinti en Roma ook homoseksuele mannen vervolgd en in kampen opgesloten. Zij werden gemarkeerd met een roze driehoek. Later claimde de queer-gemeenschap dat symbool terug, als een manier om te laten zien: dit zijn wij, en we geven het een positieve draai.

De allereerste regenboogvlag zag er anders uit dan de versie die je nu kent. Dat ontwerp had acht kleuren, die allemaal een eigen betekenis hadden: roze voor seksualiteit, rood voor leven, oranje voor genezing, geel voor zonlicht, groen voor de natuur, turquoise voor magie en kunst, indigo voor harmonie en violet voor geesteskracht.

Die vlag bleef echter niet lang bestaan. De vlag was bedoeld om te dragen tijdens Pride-marsen en werd met de hand gemaakt. 'Roze bleek een lastige kleur om te mengen. En turquoise blijkbaar ook', zegt Bouwman. Uiteindelijk bleven er zes kleuren over.

Ook de vlag met zes kleuren is inmiddels verouderd. In 2018 kreeg de vlag er een driehoek bij met de kleuren lichtblauw, roze en wit, om de transgemeenschap zichtbaarder te maken. Ook zwart en bruin werden toegevoegd, als teken van inclusiviteit richting queer mensen van kleur en als herinnering aan de aidscrisis. In 2021 volgde nog een aanpassing: het intersekse-symbool, een paarse cirkel op een geel vlak, kwam erbij in de driehoek. Dat is de meest actuele versie van de vlag.

Heb jij ook een vraag? Stuur een mail naar alledaagsevragen@bnnvara.nl en ze zoeken het voor je uit.