Chaira Koops: ‘Vrouwen leren dat hun lichaam nooit helemaal van henzelf is’

Of het nu gaat om Ariana Grande, Famke Louise of Madonna: columnist Chaira Koops ziet steeds hetzelfde patroon. Het maakt weinig uit wat een vrouw doet met haar lichaam: er volgt altijd kritiek.

Wat vermoeiend. We hebben het deze week (en eigenlijk altijd) veel over het lichaam van vrouwen gehad. Over de zichtbare botten van Ariana Grande, over de haatreacties op het lichaam van Famke Louise, over de gore seksuele opmerkingen van YouTuber Jan Roos richting een ‘blond, mager’ kind en zelfs over Madonna, die zich op haar leeftijd ‘te sexy’ zou kleden.

Ik weet eerlijk gezegd niet waar ik moet beginnen.

Misschien omdat het niet om één incident gaat. Niet om Ariana. Niet om Famke. Niet om Madonna. En zelfs niet alleen om dat meisje. Het gaat om iets veel hardnekkigers: de overtuiging dat het lichaam van vrouwen altijd openstaat voor commentaar.

Het lijkt alsof er een ongeschreven regel bestaat dat een vrouw nooit gewoon een lichaam mag hebben. Ze is vaak óf te dun, óf te dik. Ze laat te veel huid zien of juist te weinig. Ze is te oud voor een kort rokje, te jong voor een laag uitgesneden top. Ze sport te veel, eet te weinig, eet te veel, heeft fillers, heeft rimpels, draagt te veel make-up of te weinig. Er is maar een heel smalle bandbreedte waarbinnen een vrouw volgens de patriarchale norm ‘precies goed’ is.

En het vervelende is: de inhoud doet er nauwelijks toe. De kritiek verandert steeds van onderwerp, maar nooit van doelwit: de vrouw.

Neem Famke Louise. Ze vertelt dat ze online werd bespot omdat ze volgens mensen ‘een plank’ zou zijn. Vervolgens gaat ze veel sporten om zich prettiger te voelen in een bikini, waarna de reacties ineens gaan over dat haar ‘tieten hangen’ en waar haar ‘kont is gebleven’.

Hetzelfde zie je bij Madonna. Een vrouw die decennialang werd geprezen om haar seksualiteit krijgt nu vooral te horen dat ze zich op haar leeftijd ‘gepast’ moet gedragen en kleden. Alsof vrouwen een houdbaarheidsdatum hebben waarop ze uit het publieke oog moeten verdwijnen.

En in het geval van Ariana Grande: natuurlijk is het relevant om te praten over de invloed die beroemdheden hebben op schoonheidsidealen. Als iemand met miljoenen volgers zegt dat ze gezond is, terwijl haar uiterlijk veel vragen oproept, is dat een maatschappelijk gesprek waard. Maar dat is iets anders dan van haar lichaam een publiek project maken waar iedereen zijn oordeel over mag geven.

Ondertussen worden zelfs meisjes niet ontzien. Nog voordat ze volwassen zijn, worden ze beoordeeld, beschreven of zelfs geseksualiseerd onder het mom van ‘een grap’. Dat zou ons misschien nog wel het meeste zorgen moeten baren.

Vrouwen leren hun hele leven dat hun lichaam nooit helemaal van henzelf is. Dat het altijd óók een publiek onderwerp is. En dat ze zich steeds opnieuw moeten afvragen of ze te veel zijn, of juist niet genoeg.