Zwitsers verwerpen funest anti-migratie plan ultrarechts, volgens eerste exitpoll

Volgens een eerste exitpoll hebben de Zwitserse kiezers een voorstel van de ultrarechtse partij SVP verworpen. 55 procent stemde tegen het plan om in de grondwet een limiet van 10 miljoen te stellen aan het aantal inwoners. Deskundigen hadden gewaarschuwd dat de bizarre maatregel ernstige gevolgen konden hebben voor onder meer de economie. Er wonen nu 9,1 miljoen mensen in Zwitserland, meer dan een kwart van hen heeft niet de Zwitserse nationaliteit.

De populisten van de SVP gebruiken referenda vaker om verdeeldheid te zaaien rond alles wat met migratie te maken heeft. Als sinds 1970 kweken de populisten stemming tegen migranten. In het begin stelden ze dat 10 procent migranten al 'te veel' waren, later werd dat bijvoorbeeld 18 procent. Doordat de vraagstelling steeds tot het simpele voor of tegen wordt teruggebracht, lukt het ze om de polarisatie in de samenleving aan te wakkeren. Met racistische campagneposters werd het vuurtje eerst opgestookt, daarna werd het accent verlegd in een poging de gematigd rechtse kiezers binnen te halen. Het zou “te druk” zijn in het land. De SVP richt zich het felst tegen vluchtelingen, ook al vormen die slecht 2,5 procent van de bevolking. Ook beweerden de populisten dat het voorstel zou gaan om 'duurzaamheid'. Dat werd door tegenstanders weggelachen omdat populisten zich veelal afzetten tegen duurzaamdheidsbeleid in het land dat als gevolg van de klimaatcrisis zijn gletsjers kwijtraakt.

De tegenstanders van het voorstel wezen vooral op de desastreuze gevolgen voor de relatie met de Europese Unie, die voor Zwitserland van levensbelang is, ook al is het land zelf geen lid. Ook wordt er een tekort aan arbeidskrachten verwacht aangezien de bevolking vergrijst.

Het risico van dergelijke referenda is groot. Tien jaar geleden slaagden Britse populisten er met list en bedrog in een meerderheid van de Britse kiezers te laten kiezen voor het verlaten van die EU. Die Brexit heeft rampzalige gevolgen en inmiddels wil een meerderheid van de Britten de beslissing terugdraaien. Dat is in de praktijk echter amper mogelijk en zelfs als zou het VK weer toetreden dan is de ooit vooraanstaande positie van het land binnen de EU nog voorgoed verloren. Wel plukken de populisten de vruchten van de chaos waar het land mede door de Brexit in terecht is gekomen.

De Zwitsers kiezers lijken vooralsnog dus verstandiger dan de Britten.