Zilveren Kruis straft artsen als ze weigeren patiënten-app te gebruiken die doktertje speelt

Dankzij de NOS komt op Tweede Pinksterdag een nieuw zorgschandaal boven water. Verzekeraar Zilveren Kruis zet artsen onder zware druk een app te installeren die hun patiënten dan eerst moeten gebruiken voor zij door kunnen dringen tot de telefoniste van de praktijk. Triage heet dat proces in de medische terminologie. Als de medici weigeren vergoedt deze verzekeraar hen vervolgens een euro minder per patiënt. Dat kan per arts oplopen tot een schade van duizenden euro's per jaar.

Artsen klagen over dit opgedrongen product. Volgens velen is die in strijd met de regelgeving. Ook brengen de vragen de patiënten snel op een dwaalspoor, in het bijzonder als Nederlands hun tweede taal is. Dat kan twee kanten opgaan. Of de patiënten geven het op en laten een ernstige kwaal onbehandeld. Of het gaat juist de andere kant op. Bij NPO1 vertelde een Utrechtse huisarts uit de multi-etnische volksbuurt Kanaleneiland (Utrecht) dat haar patiënten vaak zeggen: 'Ik ben benauwd' als ze een stevig verstopte neus hebben. De app leidt je bij zo'n mededeling al gauw naar noodnummer II2.

Dit gedonder heeft allemaal te maken met de grote zorgakkoorden uit 2022. Daarin staat onder meer dat de sector zo efficiënt mogelijk moet werken, ook vanwege het structurele personeelstekort. Dan biedt zoveel mogelijk digitalisering soelaas. Daar moeten alle partijen aan meewerken. Vandaar dat de zorgverzekeraars allerlei eisen aan artsenpraktijken stellen om ze tot meer automatisering te brengen.  Wie laks of terughoudend is, wordt financieel gestraft. De app van Zilveren Kruis is bedoeld om de praktijkassistenten te ontlasten en hopelijk overbodig te maken. Dan kunnen die de straat op.

Een rapport van het kennisplatform Digizo.nu plaatst grote vraagtekens bij dit soort apps. Het is namelijk maar de vraag of ze goed werken. Tot nog toe weigeren de verzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid die kritiek serieus te nemen.

Dat is evenwel niet het ergste. Het is verbijsterend dat zorgverzekeraars een rol toebedeeld krijgen bij het intern functioneren van huisartsenpraktijken en de triage van de patiënten.

In 2006 privatiseerde minister Hans Hoogervorst - een VVD'er van de vreselijke soort, die ooit zijn vinger in zijn keel stak toen Wouter Bos van de PvdA het woord voerde - die Hans Hoogervorst dus, die privatiseerde de zorgverzekeringen. Voor die tijd waren mensen beneden een bepaalde inkomensgrens verplicht verzekerd bij ziekenfondsen. Van een eigen risico had nog nooit iemand gehoord.  Kwam je boven een bepaalde inkomensgrens, dan diende je zelf een verzekeraar te zoeken. Ook kon je dan zelf voor een eigen risico kiezen als je dat verstandig vond. Voor zulke klanten hadden de ziekenfondsen ooit Zilveren Kruis in het leven geroepen.

Daaraan ontleent het tot op de huidige dag zijn goede reputatie maar het is al lang en breed niet meer dan een merk van verzekeringsgigant Achmea. Dat is een bedrijf met winstoogmerk. Het is in het belang van Achmea dat de verzekerden trouw hun premie betalen maar dat ze zo min mogelijk naar de dokter gaan, want dan moet het bedrijf zorgkosten vergoeden. Een dergelijke onderneming toestaan een app te ontwerpen voor het selecteren van patiënten is de kat op het spek binden. Elke triage die leidt tot 'neem zelf maar een paracetamolletje' is kassa voor Zilveren Kruis.

Zo'n app kan best handig zijn, daar niet van, maar die zou dan moeten worden ontworpen volgens criteria van bijvoorbeeld de artsenfederatie KNMG en niet volgens die van een commercieel bedrijf dat belang heeft bij zo min mogelijk artsenbezoek.

Denk niet dat zorgverzekeraars maatschappelijke dienstverleners zijn. Het zijn zakelijke bedrijven. Daar heeft Hoogvervorst destijds voor gezorgd.  Het is helemaal een schandaal dat verzekeraars - zie het voorbeeld van Zilveren Kruis - ook nog een soort sancties mogen toepassen als artsen weigeren hun app af te nemen. Minister Mirjam Sterk (CDA) hoort aan deze misstand onmiddellijk een eind te maken maar dat zal wel teveel gevraagd zijn, gezien het kabinet waarvan zij deel uitmaakt.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin, zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de eeuwige angst voor nieuwkomers