Yesilgöz' ministerie van Defensie weigert slachtoffers Nederlands bombardement Hawija te compenseren

Meer dan tien jaar na het Nederlandse bombardement op de Iraakse stad Hawija, waarbij op 3 juni 2015 zeker 85 burgers omkwamen, weigert het ministerie van Defensie nog altijd individuele slachtoffers te compenseren. Het ministerie houdt vol dat het onmogelijk is vast te stellen wie schade heeft geleden, maar deed zelf nooit onderzoek naar de beschikbare overlijdensaktes, medische dossiers en eigendomspapieren die slachtoffers kunnen overleggen.

‘We hebben de informatie niet om per persoon vast te stellen wie welke schade precies heeft ondervonden van een aanval tien jaar geleden,’ stelde toenmalig minister van Defensie Brekelmans (VVD), nadat hij Hawija had bezocht om namens de Nederlandse staat officieel excuses te maken. Volgens de minister was er bovendien geen ‘lokale autoriteit’ in Irak die beschikt over de ‘benodigde informatie’. Zo schrijft Investico.

Maar: journalisten van Investico, BOOS en de Groene Amsterdammer vonden in Irak wél de informatie die Defensie zegt te missen. In Kirkuk bestaat een officieel compensatiekantoor dat slachtofferdossiers beoordeelt en IS-lidmaatschap screent. De Iraakse ngo Ashor beschikt over gegevens van meer dan driehonderd slachtoffers en bood die meermaals aan Den Haag aan, zonder ooit een reactie te ontvangen. Ook een gezamenlijk rapport van de Universiteit Utrecht, PAX en een Iraakse organisatie werd door Defensie genegeerd. ‘Jullie zijn de eerste Nederlanders die hier ooit zijn’, zegt commissielid Safar (Ashor) tegen de journalisten.

Minister Yesilgöz (Defensie, VVD) zegt dat de staat zelf mag bepalen hoe slachtoffers worden gecompenseerd, maar legt niet uit waarom die keuze dan uitvalt tégen individuele uitkeringen. Dat is opvallend: bij eerdere missies in Afghanistan en Irak keerde Defensie wel degelijk vergoedingen uit aan nabestaanden, zonder schuld te erkennen.

Investico schrijft:

Op vragen van Investico en BOOS over het rapport van PAX, de UU en Al-Ghad stelt Defensie dat dit niet voldoet aan ‘de juridische lat’: ‘de juridische zekerheid omtrent causaliteit’ zou ontbreken. Vragen over wat die juridische lat precies is, laat het ministerie herhaaldelijk onbeantwoord. Defensie blijft volhouden dat het te ingewikkeld is om slachtoffers te identificeren, maar geeft geen antwoord op vragen over manieren om juist meer uit te vinden over de slachtoffers.