Yesilgöz dreigt met leuke tijd: zegt dat VVD mogelijk uit kabinet stapt als coalitie PRO omarmt

Als D66 en het CDA het amendement van PRO en Volt voor het belastingplan steunen, overweegt de VVD de coalitie te verlaten. Daarmee dreigde VVD-partijleider en vicepremier Dilan Yesilgöz woensdag nadat de partij zich urenlang in stilte had gehuld. Volgens Yesilgöz hebben D66 en CDA haar partij "overvallen" door eerder op de dag tot een compromis te komen met de twee progressieve oppositiepartijen. "Zo moeten we niet samenwerken", aldus de VVD'er die elke samenwerking buiten extreemrechts om verwerpt.

De twee andere coalitiepartijen D66 en CDA schikten zich naar een amendement van PRO en Volt waarmee in het belastingplan, het plan dat VVD-minister Eelco Heinen op zijn voorwaarden aan helemaal niemand verkocht krijgt, 1 miljard euro aan lasten van werkenden naar vermogenden wordt verschoven. In eerste instantie wilden de twee oppositiepartijen het plan voor 1,5 miljard euro vertimmeren in het voordeel van werkenden.

Een zichtbaar woedende Yeşilgöz zei woensdag een "fundamentele reset" te willen van de samenwerking als D66 en het CDA vasthouden aan hun deal. Wat dat precies inhoudt, zei ze niet. "Dat zult u ook aan D66 of het CDA moeten vragen, of aan premier Rob Jetten die deze coalitie moet leiden."

De VVD-leider noemt het "nog nooit vertoond" dat een coalitie verdeeld stemt over dergelijke kwesties, hoewel de drie coalitiepartners vorige week nog zeiden samen te hebben besloten elkaar hier ruimte in te geven, omdat het anders niet mogelijk zou zijn om tot een deal met de oppositie te komen over het belastingplan. De coalitie heeft oppositiepartijen nodig om aan een meerderheid te komen, zowel in de Tweede als de Eerste Kamer. Yesilgöz koos liever voor de route over extreemrechts via partijen als BBB, JA21 en de SGP. Die partijen deden echter tegenvoorstellen als het volledig inperken van migratie, de stikstofcrisis verergeren en het aan banden leggen van vrouwenrechten. Daar konden D66 en het CDA dan weer niet mee leven.

Of Yesilgöz inderdaad wat haar partij betreft de stekker trekt uit het kabinet wilde ze nog niet zeggen, in plaats daarvan wilde ze eerst het debat van donderdag afwachten. Een woordvoerder van Jetten liet weten dat de premier woensdagavond niet meer zal reageren op de uitspraken van Yeşilgöz.

Als het kabinet valt, zal dit niet direct tot nieuwe verkiezingen leiden. Dat is de uitkomst van een aangenomen motie van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. In plaats daarvan zal een verkenner in eerste instantie kijken welke nieuwe coalitie er te vormen is binnen de huidige zetelverdeling. Het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer, moet deze motie wel eerst nog uitvoeren.

Update 21:50 uur:

Coalitiepartijen D66 en CDA blijven achter hun deal met PRO en Volt staan. De twee partijen laten daarmee zien geen boodschap te hebben aan de woedeaanval en machtsspelletjes van Dilan Yesilgöz en haar VVD.

De linkse oppositiepartijen hebben na onderhandelingen met D66 en CDA hun voorstel om belasting te verschuiven van werkenden naar vermogenden afgezwakt. De vier partijen zullen donderdag voor dat plan stemmen. PRO en Volt stemmen dan ook voor het gehele belastingplan. Dat heeft dan een meerderheid in zowel de Eerste als de Tweede Kamer.

Bron: ANP