Wierd Duk onderuit met één simpele vraag

Zit je weleens in een vergadering waarin iemand met grote overtuiging aantoonbare onzin verkondigt? Hoe treed je daar daadkrachtig tegen op? Kijk naar de discussie tussen strafrechtadvocaat Job Knoester en opiniemaker Wierd Duk bij Vandaag Inside eerder deze week.

Duk stelt dat Nederlandse rechters veel te laag straffen. Knoester laat zien hoe je zo’n bewering onderuit haalt.

Een stellig oordeel, een wankele onderbouwing
Aanleiding is een uitspraak van JA21-Tweede Kamerlid Ingrid Coenradie bij Nieuws van de Dag: Nederlandse strafrechters straffen veel te laag. Voor moord en doodslag zou gemiddeld vier tot vijf jaar worden opgelegd. Knoester legt uit waarom die gemiddelden op onvolledige informatie berusten. Pogingen, medeplichtigheid en jeugdstraf zijn wel meegenomen, levenslange gevangenisstraffen niet.

Duk blijft ondanks deze onderbouwde weerlegging vinden dat er te laag gestraft wordt. En dan wordt het interessant. Knoester vraagt: ‘Geef eens een voorbeeld.’ Duk noemt verkrachting: een hoge maximumstraf, maar gemiddeld slechts anderhalf tot twee jaar. Voor de precieze cijfers moet hij zijn lijstje erbij pakken.

Knoester legt uit wat er aan die vergelijking mankeert: onder dezelfde delictsomschrijving vallen zaken met sterk uiteenlopende omstandigheden. Die bepalen mede de straf. Een gemiddelde naast een maximumstraf leggen is dus onvoldoende om te onderbouwen dat rechters te licht straffen.

Dezelfde meetlat, een andere conclusie
Even later begint Duk over de blokkeerfriezen. Zij blokkeerden in 2017 de A7 en hielden bussen van actiegroep Kick Out Zwarte Piet tegen. Deze groep zou volgens Duk door rechters met veel dedain zijn behandeld en juist te zwaar zijn gestraft.

Knoester vraagt opnieuw door: weet Duk welke gevangenisstraf op dat delict staat? Duk moet het antwoord schuldig blijven. Knoester wijst erop dat ze jarenlang de gevangenis in hadden kunnen gaan, terwijl taakstraffen zijn opgelegd. Dus hoezo te zwaar gestraft?

Feitelijk laat hij Duk zelf vertellen hoe inconsequent zijn redenering is: zojuist gebruikte die het verschil tussen maximumstraf en opgelegde straf juist als bewijs dat rechters te mild zijn.

Wie doorvraagt, maakt de denkfout zichtbaar
Wie onmiddellijk ‘dat is onzin!’ roept, zet zijn oordeel tegenover dat van de ander. Voor de toehoorder blijft het gemakkelijk een botsing van meningen. Vraag je eerst om een concreet voorbeeld, dan moet de ander zijn claim of standpunt onderbouwen met feiten. Vervolgens kun jij laten zien of die onderbouwing de conclusie wel rechtvaardigt.

De weerlegging wordt sterker doordat iedereen de tussenstappen kan volgen.

Dus verkondigt iemand in een vergadering onzin? Vraag wat hij precies bedoelt. Vraag om een voorbeeld. Vraag waarop de conclusie is gebaseerd. En laat vervolgens onderbouwd zien waar het misgaat.