Wat verdedigen we eigenlijk door oorlog te voeren?

Vandaag Inside, donderdagavond. Johan Derksen waarschuwt ervoor dat de geplande extra uitgaven voor defensie, ten koste zullen gaan van de Nederlandse verzorgingsstaat. Hij krijgt bijval van Arend-Jan Boekestijn, die Kamerlid is geweest voor de VVD. Arend-Jan geeft aan dat dat 'het eerlijke verhaal' is, en dat het geld inderdaad ergens vandaan zal moeten komen. Waarschijnlijk zal het leiden tot bezuinigingen op onze twee grootste kostenposten, onderwijs en zorg, aldus Arend-Jan Boekestijn. Johan Derksen, de man die al 20 jaar voornamelijk VVD stemt, maakt zich druk om de afbraak van de Nederlandse verzorgingsstaat. Het is een interessante gewaarwording.

Toch zette het me aan het denken, en ik herinnerde mij een uitspraak van Jimmy Dijk van de SP vorig jaar, in één van de debatten voorafgaand aan de laatste Tweede-Kamerverkiezingen. Die zei toen, richting Dilan Yesilgöz, iets in de trant van: "Als u op deze manier door gaat met het afbreken van de verzorgingsstaat, wat valt er dan straks nog te verdedigen?". Het was de enige keer tijdens de campagne dat ik Dilan Yesilgöz met haar mond vol tanden zag staan. Er kwam geen standaard riedeltje, geen ingestudeerd zinnetje, en geen vooraf door het campagneteam besproken tegenaanval. En dat is veelzeggend, zeker voor Dilan Yesilgöz. Want hoewel Jimmy Dijk het nogal gechargeerd formuleerde, geeft de achterliggende gedachte zeker stof tot nadenken: kijk uit dat we niet, in het licht van "ons verdedigen tegen slechte invloeden", exact hetzelfde gedrag gaan vertonen als datgene dat we zo belangrijk vinden om buiten de deur te houden.

Het lijkt voor de hand liggend, maar de waarschuwing van Jimmy Dijk is desalniettemin extreem legitiem. Want hoe vaak zien we het niet fout gaan? Kijk naar Israël dat, om zichzelf te verdedigen tegen de wreedheden van Hamas, duizenden onschuldige Palestijnen vermoordde. Of kijk naar Amerika, die in de Tweede Wereldoorlog, als verdediging 'tegen het kwaad', het nodig vond om 2 atoombommen te gooien.

En ook dichter bij huis, hoe veel mensen zijn er niet die Johan Derksen voor van alles en nog wat uitmaken omdat hij onbeschoft zou zijn? De demonstranten bij het asielzoekerscentrum in Loosdrecht, die om 'onze waarden' te verdedigen gaan rellen, de politie bekogelen, het gemeentehuis in de brand steken, en dan de brandweer hinderen. Of kijk op social media, waar bekende mensen die 'niet het gewenste gedrag vertonen' door grote groepen worden beledigd, bedreigd, en lastiggevallen. Persoonlijk erger ik mezelf mateloos aan Mart de Kruijff, die met een grote glimlach zit te vertellen hoe het wrede en onmenselijke Rusland het moeilijk heeft op het slagveld, waar duizend soldaten per week het loodje leggen. Wat een beschaving, denk ik dan. Het is maar een kleine greep uit een oneindige pot met voorbeelden. 

De vraag die rijst luidt dan ook: waartegen moeten we ons verdedigen? En wat is hiervoor de beste manier? Moeten wij altijd terugvechten, en harder terugslaan? Uiteraard moet Europa zijn defensie op orde krijgen, en zorgen dat wij aanvallen kunnen afweren, wat nu niet het geval is. Maar als Rusland het grote gevaar is, en een probleem, moeten wij dit probleem dan oplossen door te vechten? Waarom niet tot een diplomatieke oplossing komen?

Poetin, met alle respect, zit er echt niet op te wachten dat we hier Russische soldaten krijgen die ons vertellen hoe te leven. Want neem van mij aan: dat gaat niet gebeuren. Als wij vrede willen, zullen we voor vrede moeten kiezen, en vechten en oorlogvoering hoort daar wat mij betreft niet bij. Als het echt een oorlog is van "normen en waarden", houd die normen en waarden dan te allen tijde wel zelf in stand. Anders win je op het slagveld, maar verlies je de oorlog.