Wanneer gaan de christelijke feestdagen op de schop?

In steeds meer gemeenten blijven de kerkklokken ’s nachts stil. Dit op dringend verzoek van omwonenden, schreef het AD onlangs.

Voor die verzoeken heeft Jan Derksen, psychodiagnostisch docent aan de katholieke Radboud Universiteit, een wetenschappelijke verklaring. ‘Wij mensen zijn het talent verloren om ons te schikken. We zijn narcistischer geworden, egocentrischer, minder empathisch (…) We zijn veel minder in staat om irritaties te verdragen.’

Schikken naar een verschijnsel uit de verre verte van de vorige eeuw? Maar Derksen is niet de enige Nederlander die meent dat we nog steeds leven in de jaren van het Rijke Roomse Leven en de Mannenbroeders. Zoals in mijn geboortejaar 1949, toen ruim driekwart van de bevolking christelijk was. 

Anno 2026 is het precies omgekeerd, 28 % volgens het CBS. Voor het geloof van een op de vier Nederlanders moet dus de rest acht verplichte Nationale Feestdagen houden. Is dat eerlijk? (Frits zegt: ‘fair’) Divers? Inclusief? Democratisch? Vrijheid van godsdienst?

En vinden gelovige christenen het trouwens niet vreselijk dat hun Kerstmis en Pasen al decennia totaal zijn vercommercialiseerd en ook hun andere dagen voor shoppen en vliegen worden bestemd? Niet Jezus, maar een kalkoen en een haas, een nieuwe eettafel of een vliegreis naar Tenerife? Ach, als zij maar kunnen blijven dromen dat Nederland nog steeds een christelijk land is.

Niet alle christenen denken er zo over. Sommige stellen - empathisch - voor om hun tweede Paas-, Pinkster- en Kerstdagen aan andere godsdiensten te schenken. 

Aardig bedoeld, maar waarom zou onze al maar groeiende seculiere meerderheid verplicht moeten worden om feestdagen in acht te nemen als Suikerfeest, Divali, Jom Kipoer en Vesakha Puja, van nog kleinere minderheden dan de christenen?

Een probleem is verder dat christenen een nieuwe strategie hanteren om hun feestdagen te legitimeren. Vroeger was dat ‘Eet meer God, want wij zijn de baas!’ Tegenwoordig beroepen christenen zich op ‘tradities’. Zoals het koningshuis, nieuwe haring, vuurwerk en carnaval. Kerkklokken verwijzen volgens hen nostalgisch naar een ‘romantisch dorpsleven’. Toen horloges duur waren niemand nog over een mobiele telefoon beschikte.

Bij die nostalgie sluiten zich gretig ongelovige rechts-populisten aan, uit islamofobe motieven. Wel de beierende koster, maar volstrekt geen exotische muezzin! 

Inderdaad, Jan Derksen, jouw mensen zijn het talent verloren om zich te schikken.

Dit alles roept vanzelfsprekend de dringende vraag op: hoe en wanneer gaan de christelijke feestdagen eindelijk op de schop? Uiteraard mag in de toekomst overheid noch werkgever gelovigen beletten om hun feestdagen te vieren. Die mogen daarvoor dus voortaan ongehinderd - met een limiet van acht - een vrije dag nemen. Ja, xenofoben, hiermee krijgen dus joden, moslims, hindoes, boeddhisten en anderen gelijke rechten als de christenen. Even slikken? 

Voor alle Nederlandse burgers blijven er dan acht extra dagen over voor werkelijk Nationale Feestdagen. Een mooie taak om te brainstormen over welke dat worden. Wie heeft ideeën?