Waarom puberteitsremmers de oplossing zijn en niet het probleem

Het gaat in Trouw weer eens over transgenderzorg. Diverse landen perken de toegang tot die zorg in, en dat voorbeeld zouden we in Nederland moeten volgen, schrijft een setje conservatieve denkers, waaronder Pieter Omtzigt, de gevallen partijleider van Nieuw Sociaal Contract. Waarom, in hemelsnaam? Onderzoek geeft aan dat het spijtpercentage van puberteitsremmers en genderaanpassing beneden de 1% ligt. Een lager percentage spijtoptanten valt bij vrijwel geen medisch traject te meten, dus de discussie is wel klaar. Zou je zeggen.

Fatsoenlijke transgenderzorg is een succesverhaal. We helpen jongeren die ten diepste ongelukkig zijn met hun geboortegeslacht, sterker nog, we voorkomen zelfdoding bij jongeren met genderdysforie die geen andere uitweg meer zien. Wat kan daarop tegen zijn? Ja natuurlijk moet je voorzichtig zijn met definitieve medische trajecten op jonge leeftijd. Dat is nu juist het fijne van puberteitsremmers. Voor 1 tot 2% van de jongeren is de puberteit een live action horrorfilm. Probeer dat te begrijpen. Stel je het eens voor. Je staat voor de spiegel in de badkamer. Nauwelijks durf je je uit te kleden, omdat je niet aan kunt zien hoe gendervijandige hormonen je huid laten uitstulpen. Er groeien spieren waar je ze niet wilt hebben. Je begint intensief te zweten en te ruiken. Je voelt hoe haartjes zich door je kaak en bovenlip naar buiten persen, en plotseling komt er tijdens het praten gekraak uit je keel, de schuld van de groeiende adamsappel die je voorheen slanke halslijn zo nutteloos doet bochelen. Machteloos moet je toekijken hoe diep in je ingewanden een alien ontwaakt en je lichaam onherstelbaar verminkt.

Je weet dat je een meisje bent, maar je lichaam neemt steeds nadrukkelijker de jongensvorm aan. We noemen dat genderdysforie. Pubers die anders zouden moeten leven met dit soort dagelijkse angstbeelden, geven we met puberteitsremmers een paar jaar respijt. Lichamelijke veranderingen tijdens de puberteit zijn onomkeerbaar of slechts met veel moeite weg te werken. Het effect van de remmers is volledig omkeerbaar: stop je ermee, dan komt onmiddellijk de puberteit van je geboortegeslacht op gang. Respijt, dat betekent voor genderdysfore jongeren de rust om dingen goed te doordenken, in samenspraak met ouders, psychologen en artsen.

Maar respijt wordt jongeren niet gegund door de groep achter de ingezonden opinie in Trouw. Liever doen ze een greep in de grabbelton van transfobe opinies. ‘Vrijwel alle jongeren die met puberteitsremmers beginnen, gaan daarna door naar hormonen van het andere geslacht. De ‘pauzeknop’ is daardoor meestal het begin van een ingrijpend medisch traject met onomkeerbare gevolgen.’ Ze schrijven vervolgens dat het huidige Amerika en ook het Verenigd Koninkrijk de transgenderzorg beperken, en dat wij dat signaal niet kunnen negeren.

Hallo? Wat lees ik nou? Dat vrijwel iedereen die na een zorgvuldig traject puberteitsremmers heeft gekregen, later doorstroomt naar hormonen en eventuele geslachtsaanpassing, dat is niet een oplossing, maar het probleem?

Let om te beginnen eens op dat ‘vrijwel’ waarmee ze de eerste zin van bovenstaand citaat openen. Er zijn dus jongeren die tijdens de pauzeperiode beslissen om niet verder te gaan in het traject. Heel goed. Dat is de kleine groep die Omtzigt en consorten zo graag willen beschermen. De potentiële spijtoptanten.

Maar nee. Dat de periode van puberteitsremmers werkt als filter, is volgens de schrijvers niet voldoende. Nee, volgens hen bewijst de doorstroming juist dat er niet zorgvuldig genoeg selecteerd wordt. Oké… Leg dat nog eens uit? Nou gewoon. Dat de meeste jongeren die beginnen aan het traject ook na een pauzeknop van jaren hun genderidentiteit volhartig bevestigen, dat… dat… Dat kan niet de bedoeling zijn! Wat de schrijvers bedoelen is dat ze liever volwassenen zien die levenslang ongelukkig zijn met hun geboortelichaam, of in ieder geval liever dan tevreden trans volwassenen.

Je vraagt je af wie hier nu wie en precies tegen wat wil beschermen. Vanuit welk belang wordt zo’n opinie op papier gezet?

De discussie is vermoeiend, omdat conservatieven de transgender maar niet willen zien als persoon. Ze willen dat er geen transgenders zijn. Al hun ‘redelijke zorgen’ komen voort vanuit emotionele afwijzing. In de roman die ik schreef over dit onderwerp wordt die afkeer hard aangevallen. Scherper dan mijn hoofdpersoon kan ik het niet omschrijven: ‘Waarom ontzeggen jullie trans jongeren een puberteit zonder onomkeerbare lichamelijke veranderingen? Waarom zou je zo gemeen willen zijn? O, wacht, jullie noemen dat zorgvuldigheid, of: jongeren beschermen tegen impulsgedrag. Feit: geen enkele transgender heeft ooit zelfmoord gepleegd vanwege transitiespijt. Feit: ieder jaar maakt een flink aantal transgenders zichzelf van kant omdat ze niet de genderbevestigende operatie krijgen die ze nodig hebben om te kunnen leven. Laat ik jullie beeld van zorgvuldigheid proberen samen te vatten. Het is geen enkel probleem wanneer negenennegentig mensen voor het leven verminkt moeten rondlopen als de honderdste, die misschien wel was gaan twijfelen, daarmee geholpen is.’

Dat we anno 2026 nog steeds een discussie moeten voeren over de zin van adequate transgenderzorg is erg. Dat is heel erg. Transgenderzorg is noodzakelijke zorg. Laten we die in hemelsnaam overeind houden.