Waar blijven de (inter)nationale crisiscomités tegen klimaatverandering en voor behoud van de natuur?

Van 18 juni tot en met 29 juni was er in Nederland sprake van een hittegolf zo geeft het KNMI aan. Vanaf 24 juni gold in een deel van het land code oranje voor hitte, en op 26 en 27juni code rood. Het was voor het eerst dat het KNMI, in overleg met het Weer Impact Team (WIT), code rood uitgaf voor hitte. Niet alleen in Nederland was er sprake van hitte. Op veel plekken in Europa kwamen hoge temperaturen voor. In meerdere landen werden temperatuurrecords soms meerdere dagen achter elkaar gebroken. Uit onderzoek van World Weather (WWA), een internationale groep wetenschappers waar het KNMI deel van uitmaakt, blijkt dat ook deze hoge temperaturen over heel Europa gezien zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk waren geweest. “Hittegolf van eind juni eiste in Europa naar schatting ruim 20 duizend levens”, kopte de Volkskrant op 7 juli.  

Ik werkte die dagen vanuit huis met mijn zonwering naar beneden. Vanwege de antipsychotica die ik gebruik heb ik echter gauw last van de warmte. Ik dacht terug aan de overstromingen in Limburg op 13 en 14 juli 2021 vanwege de heftige regenval. Volgens het KNMI richtte de hevige regenval veel schade aan in Zuid-Limburg, maar ook in België, Duitsland, Luxemburg en Zwitserland. Huizen overstroomden, wegen raakten afgesloten, rivieren traden buiten hun oevers en in Duitsland kwamen maar liefst 200 mensen om het leven. De gebeurtenis was een van de vijf meest kostbare rampen in Europa in de afgelopen halve eeuw, met een geschatte totale schade van 32 miljard euro. 

Het verbaasde mij destijds dat er niks tegen de klimaatverandering werd gedaan. Maar nu, met deze hittegolf kunnen onze eigen politici er niet aan ontsnappen dacht ik. Nu zullen er vast (inter)nationale crisiscomités komen om de klimaatverandering tegen te gaan en om de natuur te behouden. Net zoals bij corona het geval was. Al merk ik hierbij op dat ik dat zelf een (te) intense periode vond. Sindsdien kijk ik geen NOS journaal meer en lees ik alleen nog de websites. Ook ben ik sindsdien nog meer in de natuur.

Tot mijn verbazing blijft alles echter bij het oude. De demonstranten van Extinction Rebellion demonstreren als vanouds tegen de belastingvoordelen voor bedrijven als Shell en Tata Steel, dat is wat zij noemen ‘de fossiele subsidies’, en worden opgepakt. Ik had verwacht dat zij en klimaatwetenschappers nu toch minstens voor gesprekken zouden worden uitgenodigd. Een rebel van Extinction Rebellion (genaamd Kris-tofski Kriebelaar) wijst er in haar Facebook-bericht op dat wetenschappers aangeven dat wij ons midden in de zesde massa-uitsterving bevinden.

Volgens de NPO is de aarde in de afgelopen 550 miljoen jaar getroffen door vijf grote uitstervingsgolven, waarvan de laatste - het uitsterven van de dinosauriërs - de bekendste is. We moeten er serieus rekening mee houden dat we aan de vooravond staan van een nieuwe massa-uitstervingsgolf, aldus journaliste Marit de Jong in Tegenlicht VPRO in april 2022.

De wereld beleeft een biodiversiteitscrisis. Wetenschappers waarschuwen dat een op de acht soorten met uitsterven wordt bedreigd, vele binnen tientallen jaren. En de mens is de voornaamste oorzaak. Er zijn zeer weinig of geen uitstervingen in de afgelopen honderd jaar die zouden hebben plaatsgevonden zonder menselijke activiteit. We vernietigen de leefomgeving van dieren en planten, vissen de oceanen leeg, veroorzaken milieuschade, en dragen bij aan een snelle opwarming van de aarde. ‘Als je kijkt naar het huidige biodiversiteitsverlies, dan zie je schrikbarende percentages,’ zegt Lars van den Hoek Ostende, paleontoloog en onderzoeker bij Naturalis. Dat soorten uitsterven is in principe onderdeel van de natuur, maar het gaat nu honderd keer zo snel als normaal. 

Alsof dit niet erg genoeg was, kopte The Guardian op 1 juli jongstleden dat de temperatuur van het oceaanoppervlak in juni een recordhoogte had bereikt. De oceanen nemen meer dan 90% van de overtollige energie in het aardse systeem op, dat voornamelijk wordt veroorzaakt door de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals olie, steenkool en gas. Wetenschapper John Abraham heeft uitgerekend dat In 2020 de hoeveelheid warmte die aan de oceanen werd toegevoegd overeen kwam met ongeveer vijf Hiroshima-bommen per seconde. Vorig jaar lag dit aantal dichter bij 11 Hiroshima-explosies per seconde.

Verder was er een grote natuurbrand in Spanje aan de Costa Brava. Hoogleraar quantumfysica en columnist Sander Otte geeft op Linkedin aan dat dat komt door de hittekoepel die al weken boven Europa hangt, door klimaatverandering. Ook in het zuiden van Frankrijk zijn er tientallen bosbranden, een gevolg van een bijzonder warme en droge maand juni. Dat het natuurbrandenseizoen nu al zo heftig is, vinden de Franse autoriteiten verontrustend. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez schreef vrijdag 3 juli dat Frankrijk wat natuurbranden betreft een maand voor op schema loopt.

De Amazone is eveneens dichtbij een kantelpunt. Floor Boon schreef in NRC van 20 & 21 juni dat wetenschappers waarschuwen dat grote delen van het bos dicht bij een kantelpunt komen waarop het regenwoud zichzelf niet langer in stand kan houden. “Als er binnen vier tot acht jaar niets verandert, is de vernietiging van het Amazone-woud onomkeerbaar.” Deze uitspraak deed de Braziliaanse wetenschapper Paulo Artaxo, hoogleraar atmosferische fysica aan de Universiteit van Sao Paulo, in een interview met BBC News Brasil 1 juli 2019. In het NRC artikel van Floor Boon geeft Alessandra Korap, leider van het Munduruku-volk, aan dat moeders haar vertellen dat hun moedermelk hun eigen kind vergiftigt. Dat komt door de goudwinning die diepe sporen achterlaat. Goudzoekers gebruiken kwik om gouddeeltjes uit het sediment te halen. Een rapport van Greenpeace laat zien dat het giftige metaal terechtkomt in rivieren, vissen en uiteindelijk in mensen.

Kortom, ik hoop dat wereldleiders zich verenigen tegen klimaatverandering en voor behoud van de natuur en het tegengaan van het verlies aan de biodiversiteit. Dat er wereldvrede mag komen, want mensenlevens en de natuur dienen gekoesterd te worden. ‘Peace is green’. Dat er naar inheemse mensen, wetenschappers en klimaatactivisten geluisterd mag worden. Dat we voor elkaar mogen zorgen en de natuur.

Hopelijk komt er gauw: Een Wereld Waarin Alle Kinderen Kunnen Spelen.