Vrolijk verzet

Pride is feest. We drommen samen in zaaltjes en rennen naar buiten, boten en pleinen op, een zonnige toekomst tegemoet. We tonen hoe we schitteren in diversiteit. Mij kan Pride niet uitbundig genoeg zijn. Want elk queer feest is tevens een vorm van verzet. En Pride begon met verzet, tijdens de Stonewall-opstand in New York, in 1969. Het vroege activisme had ook een Hollands tintje, want hier vond het allereerste Europese queerprotest plaats, eerder nog in 1969. Op het Binnenhof werd toen tegen artikel 248bis gedemonstreerd.

Protest en Pride. De connectie wordt de laatste jaren nadrukkelijker benoemd. En dat is nodig. Neem de trans gemeenschap, die tot mijn verdriet in de vuurlinie staat. In Amerika en Engeland zijn draconische anti-trans wetten ingevoerd. Ook in ons land worden LHBTIQ+-vriendelijke politieke partijen aangevallen op hun aandacht voor ‘identiteitspolitiek’ of ‘genderideologie’. Let op de woorden. Noem gender een ideologie en je kunt de wetenschappelijke basis eronder eenvoudigweg negeren. In NRC heeft de hippe filosoof Maarten Boudry het over ‘de uitwassen van de transbeweging’ (ben benieuwd aan welke voorbeelden hij daarbij denkt) en schrijft dan: ‘Er zijn weinig dingen die zoveel ergernis opwekken als de woke-obsessies waarmee burgers worden geconfronteerd op de werkvloer, in de sportwereld, in musea of in liberale media. Voor je het weet, gooien ze zich in de armen van een gevaarlijke narcist.’ Boudry zegt zelf geen fan van Trump te zijn en schrijft over ‘ontspoorde’ vrienden die naar diens kamp overlopen. Maar hij meent ons wél deze gedachte mee te moeten geven: alleen het einde van woke kan ons van Trump redden.

Wanneer wij zouden stoppen met zeuren over gelijke rechten, dan zou de wereld er beter voor staan? Wablief? Moet een trans vrouw zich voorlopig nog maar even dagelijks in het gezicht laten spugen, want als ze daartegen protesteert worden Boudry en zijn vrienden politiek onrustig?

1.     Trans jongere: ik wil mijn leven kunnen leiden, net als jij.
2.     Extreem rechts: ik gun jou geen leven.
3.     Boudry tegen de trans jongere: zie je nou wat je doet, malle wokie? Jullie zijn beiden even erg.

Gelukkig hebben wij Selm Merel Wenselaers, die vaker de degen oppakt wanneer in de media ingehakt wordt op de queer gemeenschap. In NRC reageert ze op het stuk van Boudry: ‘Wie steeds opnieuw suggereert dat trans rechten of antiracisme de burger naar extreemrechts drijven, formuleert een eis: geef ons minder gelijkheid, anders stemmen wij op de man die haar afbreekt. Dat is geen politieke analyse. Dat is chantage.’

Laat ik ook Fréderike Geerlink citeren, in Vrij Nederland: ‘Het gaat zó hard en is zó overduidelijk gericht op het laten verdwijnen van een specifieke bevolkingsgroep, dat het Lemkin Instituut, dat zich inzet om genocide overal ter wereld te voorkomen, in maart met een waarschuwing kwam. ‘De VS’, schreef het instituut, ‘bevinden zich duidelijk in de vroege tot middenfase van een genocidaal proces tegen transgender personen, met als doel transgender mensen volledig uit te wissen, niet alleen uit het openbare leven, maar ook uit het hele bestaan, in de VS en wereldwijd.’ Is het al te obsessief van mij, meneer Boudry, om boos te zijn over de continue aanvallen van rechts op de meest kwetsbare queer groep?

Ook in Nederland is de rechterkant ondertussen bereid de grondwet met voeten te treden, ze hebben alvast hun laarzen glimmend gepoetst. Boudry’s stuk in NRC is niet alleen chantage door middel van een vals dilemma; het is de onbenulligheid ver voorbij. Het is idioot om tegen queer mensen te zeggen dat ze hun mond moeten houden omdat hun protest rechts extremisme in de kaart speelt. Dat weet Boudry zelf ook wel. De man is niet achterlijk, heeft een heuse leerstoel kritisch denken bekleed in Gent. Hij speelt een strategisch spel met woorden, om zichzelf te positioneren als genuanceerd denker, die boven ideologie uitstijgt. Maar wanneer hij de roep om gelijke rechten aan zijn linkerzijde wegzet als extreem, faciliteert hij in feite de in rap tempo radicaliserende uitspraken aan zijn rechterzijde. Zijn zogenaamd redelijke woorden zijn alleen op te vatten als een bewuste poging het midden naar rechts te trekken. Boudry is ofwel een ideologisch rechtse trol in schaapskleren, of een radicale opportunist, die van valse vergelijkingen een verdienmodel maakt. In ieder geval is hij degene met de agenda, met zijn obsessieve ‘links maakt er een potje van dus de fascisten hebben een punt’-convictie. Daarmee geeft hij zijn eigen carrière in ieder geval een opkontje: hij krijgt uitnodigingen voor spreekbeurten door heel Europa. Op al te extreemrechtse verzoeken gaat hij niet in, stelt hij trots. Nou, geweldig hoor, Maarten. Genuanceerd lullen, rechts zakken vullen. Dat je daarvoor zo nu en dan wat trans personen voor de bus moet gooien, ach, bijkomende schade.

Lieve LHBTIQ+-gemeenschap. We vechten tegen kortzichtige egoïsten en enge extremisten, en de grens tussen die twee verwatert. Onze mond houden heeft nog nooit geholpen. Blijven we stil dan gebeurt er niks en openen we onze mond, dan roept men dat we onszelf tegenwerken. Het enige wat we daartegenover kunnen stellen is vrolijk verzet en doorzettingsvermogen. Als ze ons onzichtbaar willen maken, dan stel ik voor dat we onszelf zichtbaarder maken dan ooit tevoren. Zoals Qween Jean deze maand zei tijdens de speech bij haar Tony-award, de eerste ooit gewonnen door een trans persoon: ‘We are here for the legacy of queer people, trans people. We are taking up space. We have to take up space. We have to shift the paradigm….when we come together we can make real permanent change.’

Dus. Doe woke. Praat, schrijf, zing of dans ons queer-leven de samenleving binnen. We feesten onszelf regelrecht naar het midden en claimen dat terug uit de handen van de rechtse radicalen. Want het midden van Nederland, dat kunnen alleen de mensen zijn die de ander ook rechten en een stem gunnen. Laten we Pride 2026 lekker obsessief vieren.