Medicijnverslaving is de doodsoorzaak van duizenden mensen. Dat willen we niet, en het is goed dat daar momenteel aandacht voor is.
In de vele jaren die ik nu werkzaam ben in de verslavingszorg is me duidelijk geworden dat verslaving aan alcohol in omvang misschien het grootste probleem op dit terrein is, maar zeker niet het grootste taboe binnen deze ondergewaardeerde discipline in de gezondheidszorg. Dat er mannen verslaafd zijn aan porno is bijvoorbeeld een veel gevoeliger probleem, zeker als ze daarnaast ook nog een duurzame relatie hebben. Hoe onnodig, onterecht en hinderlijk dit ook mag zijn als je probeert iemand als professional terzijde te staan, iedereen begrijpt wel waarom het delicate materie is.
Toch is er volgens mij een vorm van verslaving die een nog veel groter taboe is: die aan pillen. Er zijn meerdere verklaringen voor aan te voeren, en naar mijn stellige overtuiging kennen we de ware omvang van dit probleem niet. Je kunt online bestellen wat je wilt, als je maar betaalt…
Het begint met artsen die met goede bedoelingen middelen voorschrijven waaraan je verslaafd kunt raken. Op zichzelf nog niet eens een probleem, die mogelijke afhankelijkheid, maar de dokter hoort het wel te melden, en dat gebeurt meestal niet. De artsen die zware pijnstillers voorschrijven alsof het snoepjes zijn, werken bijna nooit in de verslavingszorg. Sterker nog: ze hebben meestal geen flauw benul dat er mensen verslaafd raken aan de pillen die zij als eerste hebben voorgeschreven. En ook nog met de beste bedoelingen, dat maakt het enkel pijnlijker.
Middelen als oxycodon en fentanyl vallen onder de opiumwet, maar worden vaak achteloos voorgeschreven. De verslaving die sommige gebruikers treft is zeer ernstig en kost mensenlevens. Als we een beetje achter de Verenigde Staten aangaan, zal dit een gezondheidsprobleem van ongekende omvang gaan betekenen. Zelfs president Trump sprak hier publiekelijk zijn bezorgdheid over uit.
Medicijnverslaving is de doodsoorzaak van duizenden mensen. Dat willen we niet, en het is goed dat daar momenteel aandacht voor is. Een van de problemen is dat mensen die verslaafd zijn aan medicatie (pijnstillers, kalmeringstabletten, slaappillen) ogenschijnlijk lang goed blijven functioneren. Bijvoorbeeld omdat ze veel minder opvallen dan dronken alcoholisten. En omdat pillen slikken op voorschrift van een arts veel minder vragen oproept, maatschappelijk geaccepteerder is.
Zoals altijd is ook hier de grootste winst te boeken door preventie: voorschrijvers moeten veel terughoudender worden en er is veel meer kennis nodig bij de consumenten over de mogelijke nadelen van medicatie. Middelen die goed werken hebben nu eenmaal vrijwel altijd ook bijwerkingen. Die realiteit zouden artsen ook beter onder ogen moeten zien, want goede bedoelingen nemen de gevaren niet weg.
Dat eens te meer duidelijk wordt dat de verslavingszorg meer aandacht behoeft is hopelijk ook een boodschap die duidelijk wordt uit de recente berichtgeving over verslaving aan pijnstillers. Nu nog de professionals vinden die er ook een uitdaging in zien om de vaak jonge mensen en hun omgeving kundig te behandelen…