Verscheur PRO niet plots over Brussel

Progressief Nederland moet de tijd nemen.

De fusie van GroenLinks en PvdA is jarenlang besproken, bevochten en uiteindelijk met opmerkelijk weinig brokken tot stand gekomen. Juist daarom is het opmerkelijk dat de nieuwe partij nu al voor een keuze wordt gesteld die het meest gevoelige onderdeel van die fusie raakt. Het dreigt de partij al bij de oprichting te verscheuren.

Een adviescommissie van PRO heeft voorgesteld om kort na de zomer een referendum te organiseren over de Europese toekomst van de fusiepartij. De leden zouden moeten kiezen tussen aansluiting bij de Europese Groenen of bij de Europese sociaaldemocraten. Of de keuze voorligt om bij beide partijfamilies aangesloten te blijven, is nog onbekend.

Dat lijkt misschien een organisatorische kwestie voor Brussel. In werkelijkheid gaat het om iets veel groters. De nieuwe partij is immers opgericht vanuit de gedachte dat groene en sociaaldemocratische politiek elkaar versterken. Dat we niet het een (Groen) of het ander (Sociaal Democratisch) zouden worden, maar beiden zouden blijven en samen sterker zouden worden. 

Juist daarom voelt het vreemd om leden nu al voor een keuze te plaatsen waarbij mogelijk afscheid moet worden genomen van één van die twee politieke families. Dit is namelijk geen technische kwestie, maar een fundamentele: zijn we straks nog wel Groen, of nog wel echt sociaaldemocratisch, als we uit een van die Europese families en tradities stappen?

Bovendien is onduidelijk waarom zo’n fundamentele keuze juist nu gemaakt moet worden. De fusiepartij bestaat nog nauwelijks. Er is tijd nodig om een gezamenlijke politieke cultuur op te bouwen, vertrouwen te laten groeien en te onderzoeken welke oplossingen mogelijk zijn zonder direct een deel van de eigen identiteit af te stoten. Er is ook al geen Europese juridische noodzaak dit nu op stel en sprong te doen (al wordt soms anders beweerd). 

De vraag moet niet zijn of de partij uiteindelijk groener of sociaaldemocratischer is, maar of zij bereid is de spanning tussen beide tradities productief te maken. Dat was immers de reden voor de fusie. Tot nu toe is dat proces verrassend soepel verlopen. Het zou zonde zijn als juist een overhaaste Europese keuze alsnog verdeeldheid zaait waar jarenlang aan eenheid is gewerkt.

De vraag is of de nieuwe partij straks nog werkelijk groen én rood is, of dat zij gedwongen wordt uiteindelijk toch één van beide te kiezen. Dat lijkt een veel te grote beslissing om er enkele maanden na de oprichting al doorheen te jagen.

Hopelijk komt de partij bij haar oprichtingscongres tot inkeer.