Tuchtklacht tegen BN-psychiaters: 'Onbetamelijk en onaanvaardbaar' handelend rond euthanasie 17-jarig meisje

Is Geert Wilders klinisch gestoord? Dat vroeg ik aan een bevriende psychiater, nadat dit enige PVV-lid zich vorig jaar uit Schoof I terugtrok. Al die jaren op geheime adressen wonen, altijd beveiligers om zich heen, dat gaat je toch niet in je kouwe kleren zitten?  

‘Daar kan ik geen antwoord op geven, August Hans. Want een psychiater mag in principe geen officiële psychiatrische diagnose stellen als je de patiënt niet zelf hebt onderzocht of gesproken. Heel misschien binnen een team, op voorwaarde dat andere leden daarvan de patiënt intensief hebben behandeld. Amerikaanse psychiaters zijn bijvoorbeeld uiterst terughoudend om zich uit te spreken over de geestestoestand van Donald Trump.’

Maar in 2024 was toch sprake van een ‘brandbrief’ waarin veertien psychiaters – die het dossier niet kenden – bij het OM een verkennend strafrechtelijk onderzoek opperden naar de euthanasie van een zeventienjarig meisje? Dat zou door haar naasten en de bij haar euthanasie betrokken psychiaters zijn beïnvloed in haar keuze voor euthanasie? Ze zagen ook aanwijzingen dat het meisje niet meer volledig wilsbekwaam over haar recht op leven kon oordelen? 

Ik herinner me dat juni 2024 Damiaan Denys – één van de ondertekenaars - de publiciteit zocht via een koket interview in de NRC. 

Een andere ondertekenaar, Jim van Os, schreef iets later in een opiniestuk in Trouw: ‘Euthanasie werd aanvankelijk ingevoerd om terminale patiënten een pijnloze overgang naar de onvermijdelijke dood te bieden, maar de praktijk lijkt zich nu uit te breiden naar jongeren die de dood als oplossing zien voor psychisch lijden.’ Nogal kort door de bocht.

Het gaat niet om de eerste de besten. Denys is hoogleraar bij het AMC en Van Os bij het UMC. Onder vakgenoten wordt al jaren gediscussieerd over de vraag wie van beiden het ijdelst is, sinds Bram Bakker zijn lier aan de wilgen heeft gehangen. Ik hou het op Damiaan Denys – een naam een pater waardig. Hij schreef in 2018 als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie in een column in De medisch specialist: 'Psychiatrie is zonder weerga het meest controversiële medisch specialisme in de geschiedenis van de geneeskunde. Er is continu verwarring over normaliteit en abnormaliteit, prominenten spreken elkaar voortdurend tegen, symptomen worden betwist, stoornissen ter discussie gesteld, niets kan objectief worden bewezen en causale theorieën ontbreken (…) ik houd van controverse. Ik geniet van contramine, contrasten, contrapunten, contrair, contraproductief’.  

Betekent dat dus het OM vervolging suggereren in een dossier dat je niet kent, over een euthanasie die aan alle wettelijke eisen voldeed en als zorgvuldig werd beoordeeld door de toetsingscommissie? 

De KNMG heeft in september 2024 keihard geoordeeld dat de veertien ondertekenaars ‘onbetamelijk en onaanvaardbaar’ hebben gehandeld en de tuchtrechtelijke norm hebben ‘geschonden’. De heren trekken zich daarvan tot op de huidige dag weinig aan. Zoals Van Os onlangs in Zomergasten. 

Maar gelukkig kennen we in ons land een psychiater die nog beroemder is dan Denys, Van Os en Bakker tezamen: Sigmund. Peter de Wits schepping oordeelde: ‘Sommige collega’s zijn dus nog ongevoeliger, arroganter en horkeriger dan ik’. Waarvan akte.

Van Os stelde deze vraag: ‘Maar in hoeverre kan een 17-jarige een weloverwogen besluit nemen om het leven te beëindigen?’

Maar wat denken Van Os en Denys dan van het Dutch Protocol? Dat laat jongeren met genderdysforie van 15-16 jaar starten met ‘cross-seks’ hormonen in een traject met psychologische diagnostiek en het betrekken van de ouders. Dit gaat niet om zeventienjarigen, maar om een nog jongere groep. 

Dus Van Os en Denys? Wie A zegt, moet ook B zeggen: ‘Maar in hoeverre kan die groep een weloverwogen besluit nemen…?

Onze respectabele Gezondheidsraad vindt van wel. Maar dat hoeft geen argument te zijn voor de twee geleerden. Ze bleken immers helemaal niet bang voor hun KNMG. En op afstand uit de losse pols oordelen is hun nu eenmaal niet vreemd.

Denys vindt het gedoe rond genderdysforie al jaren een ‘hype’. Hij is dus wel consequent. En ik moet bekennen, dapper ook. Want in een klimaat waarin – ook in Joop – feministen en anderen die kanttekeningen maken bij het Dutch Protocolop een genadeloze en onverbiddelijke manier worden gecanceld. Begrijpelijk dat Van Os zich tot nu toe in dit debat op de vlakte heeft gehouden.

In ieder geval krijgen beide heren plus elf medeondertekenaars binnenkort een tuchtklacht aan hun broek van de ouders van het meisje. Die wordt getoetst aan de medische beroepscode van de KNMG. Mijn bevriende psychiater juicht dat toe. Het meest ergerde haar de bagatelliserende suggestie van de briefschrijvers. Namelijk dat die arme ouders en andere nabestaanden, de behandelende psychiater en de leden van de toetsingscommissie niet te maken hadden met een persoon die ondragelijk leed. Eerder iemand als een meisje dat door haar vriendje is gedumpt, whatever. Vooral omdat Van Os in Trouw hamert op ‘cliënten die later met horreur terug dachten aan de allesoverheersende onverzettelijkheid waarmee ze zich hadden “vastgezet” in de overtuiging dat euthanasie de enige “optie” was.’

Voor het overige blijf ik van mening dat Tata geen 11 miljard subsidie moet krijgen, ook geen 2 miljard, maar gewoon moet sluiten en vervolgens zijn rommel op eigen kosten moet opruimen. Pro?