
De Nederlandse overheid is volgend jaar 12 miljard euro kwijt aan rentebetalingen, ongeveer 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Vijf jaar geleden was dat nog maar een half procent.
Een van de grote boosdoeners is de bij rechtse Nederlandse politieke partijen zo populaire Donald Trump. Zijn economische beleid – een combinatie van belastingverlagingen, ondoordachte importheffingen en zelfverrijking – pakt rampzalig uit voor het Amerikaanse financieringstekort en de staatsschuld.
Die staatsschuld is deze week voor het eerst boven de 40 biljoen dollar uitgekomen. Menigeen vreest dat Trumps economische beleid op termijn onhoudbaar is. Daar komt bij dat de inflatie als gevolg van Trumps Iran-oorlog hoog is – de energieprijzen zijn immers flink gestegen.
Dat leidt ertoe dat de rente op de leningen van de Amerikaanse overheid omhoogschiet. In de slipstream van de rente op de Amerikaanse staatsschuld gaan ook de rentes elders omhoog, bijvoorbeeld in Europa en Japan. De enorme uitgaven aan AI en defensie jagen de rente eveneens op.
Hoewel de Nederlandse rente-uitgaven in vergelijking met het verleden en met andere landen nog relatief laag zijn, voelt de overheid de gevolgen wel degelijk. Als het kabinet niet meer geld ophaalt (met hogere belastingen) of minder uitgeeft (door te bezuinigen), gaat het financieringstekort omhoog.
Het economische beleid van Trump kreeg in Nederland onder meer steun van JA21. De partij pleitte een jaar geleden voor de oprichting van een Nederlandse DOGE, het Musk-besparingsproject dat uitliep op een totale mislukking.
Ook de desastreuze Iran-oorlog kon op opmerkelijk veel steun rekenen uit de ultrarechtse hoek. Geert Wilders en Gidi Markuszower riepen het kabinet op om Trump en zijn trawant Benjamin Netanyahu te nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede vanwege de oorlog.