Trump viert zijn verjaardag alsof hij een Romeinse keizer is

President Donald J. Trump viert zijn tachtigste verjaardag met kooigevechten in de tuin van het Witte Huis. Daarmee wordt tevens het feit gemarkeerd, dat de Verenigde Staten nu de oudste president hebben in de 250 jaren van hun bestaan. De zittende functionaris heeft in dit opzicht zijn voorganger Sleepy Joe overtroffen. Overigens heeft naar verluidt ook Donald Trump wel eens moeite om wakker te blijven. We zullen zien of de kooigevechten van de eerste tot de laatste seconde zijn aandacht weten vast te houden.

Ondertussen doet deze vertoning wel denken aan de aflevering van de beroemde serie Spartacus Blood and Sand, waarin Batiatus, eigenaar van een gladiatorenschool tijdens een huisfeestje zijn sterren laat vechten.

Wat die vergelijking betreft; Trump maakt het er zelf naar met zijn voorliefde voor triomfbogen en extravagante verbouwingen aan zijn paleis. Hij roept daardoor onverbiddelijk herinneringen op aan Romeinse keizers en dan niet aan de lichtende gestalten onder hen.

De tiran Commodus - zoon van de filosoof keizer Marcus Aurelius - komt je al gauw voor de geest. Het publiek kent hem uit de blockbuster Gladiator want hij was gek op dit volksvermaak. Een gladiatorengevecht ten paleize ter opluistering van zijn verjaardagsdiner zou hem zeker bevallen zijn. Van Commodus is bekend dat hij zelf wel eens de arena betrad.

Maar er is nog een keizer waaraan je moet denken.  Dat is Publus Licinius Valerianus (253-260). Hij trok te velde tegen het Perzische Rijk. Bij Edessa in het huidige Syrië leed Valerianus een verpletterende nederlaag tegen koning Shapur. Zijn overlevende soldaten werden krijgsgevangen gemaakt en ingezet bij de aanleg van een groot infrastructureel werk, de keizerdam.

Volgens christelijke bronnen heeft Shapur Valerianus de rest van zijn jaren als voetenbankje gebruikt als hij zijn paard wilde bestijgen. Maar dat is waarschijnlijk een legende. Onderdeel van de keizerdam waren reliëfs. Daarop zien we Valerianus capituleren door zijn handen in die van koning Shapur te leggen. De verhalen over de vernedering zijn ontstaan in kringen van christenen want die had Valerianus nogal laten vervolgen. In werkelijkheid schijnt Shapur zijn gevangenen - inclusief de keizer - naar de normen van  die tijd netjes te hebben behandeld.

Is Trump de Valerianus van onze tijd? De wanhopige positie waarin hij zich bevindt in zijn conflict met Iran heeft daar wel iets van weg. Ondertussen, zijn kooigevechten en overdreven triomfbogen geen tekenen van verval? Krijgt het Westen met dit feest een voorafschaduwing van zijn val?

Terwijl U over deze vraag nadenkt, kunt U misschien een mooie roman lezen van de oud historicus Manfredi, L'impero dei draghi, in het Nederlands De Afgezant van Rome. Daarin ontsnappen krijgsgevangenen uit het leger van Valerianus aan de greep van koning Shapur en komen in China terecht. Slimme speculatie van een deskundige.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: het karakter van het oranjevolk.