Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen.

Stop deze chaos, kies het parlement voor vier jaar en schaf tussentijdse verkiezingen af

•
Gisteren
•
leestijd 3 minuten
•
1395 keer bekeken
•
ANP-553688678

Door de politieke chaos van de afgelopen week laait het debat over de regeerbaarheid van ons land weer op. Als vanouds klinkt daarbij de roep om een hogere kiesdrempel. In een eerdere opinie sprak ik me al uit tégen deze oplossing. Een hogere kiesdrempel leidt naar mijn overtuiging namelijk tot een lagere opkomst. Want als té veel mensen in onze superdiverse samenleving zich níet door een parlementaire partij vertegenwoordigd voelen, neemt de motivatie om te gaan stemmen alleen maar af. Dat ondermijnt de democratie en wakkert de onvrede in ons land verder aan.

Een beperkt aantal grotere fractieblokken
Als oplossing pleitte ik in mijn eerdere opinie voor een beperkt aantal grotere fractieblokken die overkoepelende stromingen vertegenwoordigen, enigszins vergelijkbaar met de blokvorming in het Europees Parlement. Zowel grote als kleine partijen sluiten zich dan bij een van deze hoofdstromingen aan. 

Zo kunnen partijen zich aansluiten bij een links-conservatief blok, een sociaal-liberaal-groen blok, een christendemocratisch blok, een rechts-liberaal blok of een rechts-conservatief blok. En daar zouden nog hooguit een of twee blokken aan kunnen worden toegevoegd.  

Als onderdeel van deze grotere parlementaire blokken varen alle gekozen partijen nog steeds hun eigen koers en hebben - precies zoals vandaag - hun eigen spreektijd. Maar er is één verschil: voor het goedkeuren en wegsturen van een coalitieregering geldt bínnen deze blokken de meerderheid van stemmen. En dat geldt ook voor het stemmen over voorstellen die bij het verwerpen ervan tot het einde van het kabinet kunnen leiden.

Bijkomend voordeel is dat kleinere partijen binnen grotere fractieblokken gebruik kunnen maken van de specialistische kennis van een veel groter aantal fractiemedewerkers. Bovendien zou er onder grotere en kleinere partijen weleens meer onderling begrip kunnen ontstaan over elkaars standpunten.

Maar ná de Haagse chaos van de afgelopen week realiseer ik me dat deze hervorming niet voldoende is. Want waar het politieke midden in het verleden nog vaak voor stabiliteit zorgde, vecht het politieke midden elkaar vandaag inmiddels de tent uit. Zodat er een kleine negen maanden nadat het kabinet-Jetten werd geïnstalleerd alweer nieuwe verkiezingen dreigen.

Nóóit meer tussentijdse verkiezingen
Wat mij betreft moet er daarom nóg een verandering bij: nóóit meer tussentijdse verkiezingen, zoals dat ook geldt bij de verkiezingen voor de gemeenteraden en Provinciale Staten. Een gekozen Tweede Kamer zit er daardoor standaard vier jaar. Nieuwe Tweede Kamerverkiezingen volgen automatisch vier jaar ná de verkiezingen daarvoor. De verkiezingsdata kunnen we daarom al jaren van tevoren vaststellen.

De 150 Kamerleden hebben daarbij een duidelijke opdracht: vier jaar lang beleid (laten) maken én uitvoeren dat Nederland vooruithelpt, welke partijen er ook regeren. Valt een kabinet tussentijds? Dan moet er altijd een nieuwe coalitie worden gevormd om de termijn af te maken. Maar tijdens die formatie wordt er wél gewoon doorgeregeerd, zolang nieuwe plannen maar steun krijgen van een Kamermeerderheid.

Een regering blijft daarbij áltijd missionair, ook als er na verkiezingen nog geen nieuwe regering is gevormd. Het zittende kabinet zoekt immers voor elk nieuw plan gewoon een meerderheid in de nieuwgekozen Tweede Kamer. En juist omdat het zittende kabinet missionair blijft, wordt het nieuwe parlement als het ware gedwongen om vaart te maken met de formatie.

Tot slot is er nog iemand nodig die bóven de partijen staat. Vroeger vervulde de Koning die rol. In het nieuwe systeem zou de vicepresident van de Raad van State die taak op zich kunnen nemen.

In de voorbije jaren zagen we dat ons democratisch stelsel in zijn huidige vorm onwerkbaar is geworden. Daarom zouden de Tweede en Eerste Kamer eindelijk eens de moed moeten tonen om ons stelsel fundamenteel te hervormen. Niet door een substantieel aantal kiezers buitenspel te zetten met een hogere kiesdrempel, maar door de keus te maken voor parlementaire blokvorming én de nooduitgang van vervroegde verkiezingen te sluiten.

Reacties (0)

Joop

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

Je kunt je op elk moment uitschrijven. Bekijk of beheer hier alle nieuwsbrieven.

Wil je meer weten over de manier waarop wij met jouw gegevens omgaan? Lees dan ons Privacy statement.

BNNVARA wij zijn voor