Protesteren tegen vluchtelingen is Nederland op zijn lelijkst

Als kind van de jaren negentig groeide ik op in de veronderstelling dat tolerantie en menselijkheid samen een onwrikbaar fundament vormden onder ons gave land. In de polders klopten we onszelf graag op de borst als het morele kompas van de wereld. In ons vrije Nederland mocht je gewoon blowen. Hier kon iedereen hand in hand over straat. Hier zorgden we voor elkaar. Sterke schouders waren trots op de last die zij konden dragen, en wie niet kon meekomen, werd gedragen. We waren progressief, dachten in oplossingen en geloofden in dialoog. Politici als Hans Janmaat, Richard van der Plas en Joop Glimmerveen waren paria’s. Zij konden met hun discriminerende en fascistoïde retoriek op geen enkele sympathie rekenen; de Kamer liep leeg als zij het woord namen.

Remigratie
Na de moord op Pim Fortuyn werd alles anders. Sindsdien wordt het debat gegijzeld door een irrationele angst voor de volkse onderbuik. Vanaf die tijd wordt er neergekeken op de weldenkende elite. De neofortuynisten — die beweren dat juist het negeren van Janmaat en zijn smurfjes een vruchtbare bodem voor extreemrechts heeft gecreëerd — hebben het centrum van de maatschappelijke discussie gekaapt en het hele debat in een rechts moeras getrokken. Partijen die de mond vol hebben van een 'joods-christelijke samenleving', spreken anno 2026 zonder enige vorm van schaamte over 'remigratie' alsof dat niet het ultieme eufemisme is voor deportatie.

Dom-rechts
Ondertussen zien we rechts ook steeds verder opschuiven naar rechts in een inspiratieloze parade van politieke overcompensatie. Neem Joost Eerdmans, een levende herinnering aan elke racistische splinterpartij, die zijn hele carrière al wanhopig op zoek is naar een ideologie die hem wél een plekje in het centrum van de macht oplevert, of om een ideoloog die hem wel een aai over zijn bolleke geeft. Hij probeert zich te profileren met de spierballentaal van de straat, staat waarschijnlijk op zijn slaapkamertje voor de spiegel zijn eigen bijdragen met gebalde knuistjes te oefenen om maar daadkracht uit te stralen, maar met zijn keurige maatpak en uitstraling van een registeraccountant die per ongeluk op een verkeerd feestje is beland, blijft het een tragikomische vertoning van een mislukte corpsbal die heel hard 'boee' roept vanaf de zijlijn. Een vibe die schreeuwt dat hij vroeger is gepest, waarschijnlijk door jongetjes die stoerder waren dan hij.

Of Mona Keijzer, nog zo’n helder licht op rechts. Ze heeft chronisch de geveinsde verongelijktheid van een overblijfmoeder die op een buurtfeest een lauw biertje heeft gekregen en verpakt schaamteloos de meest rabiate uitsluiting in Volendamse quasi-gezelligheid. Ons pap zou hun gedrag ‘de weg van de minste weerstand’ noemen. Het is immers zoveel makkelijker om ernstig te kijken en mee te buigen met de waan van de dag, dan om met inhoudelijke argumenten de geest weer terug in de fles te proppen.

Tien nazi’s aan tafel
Er is een bekend Duits gezegde: als er negen mensen aan tafel zitten, er komt een nazi bij zitten en niemand staat op, dan zitten er tien nazi’s aan tafel. Het is de pijnlijke samenvatting van hoe het Nederlandse politieke midden de afgelopen decennia heeft gefunctioneerd. Door extreemrechts niet te isoleren en te veroordelen, maar te roepen dat we 'moeten luisteren naar de bezorgde burger', is de hele politiek besmet geraakt met het giftige virus van de onbegrepen onderbuik. Iedereen lijkt allergisch voor nuance en logica. Compassie en begrip worden weggezet als zwakte. Wie de grootste bek heeft, wint. Gewelddadig verzet wordt beloond. Terwijl vreedzame klimaatactivisten preventief van de snelweg worden geplukt, wordt tegen de hooligans die gemeentehuizen bestoken met vuurwerk gezegd dat er wordt geluisterd naar hun zorgen.

Gefantaseerde crisis
Gedreven door puur politiek opportunisme heeft de VVD de poorten wagenwijd opengezet voor dit extremisme. Met Yeşilgöz aan het roer bereikte dat opportunisme een voorlopig dieptepunt. De vrouw die zelf met haar ouders als vluchteling naar Nederland kwam, besloot als VVD-leider de deur voor extreemrechts niet dicht te slaan, maar juist om ze uit te nodigen aan tafel. Uit angst voor electoraal verlies kopieerde ze de xenofobe frames en blies ze het kabinet-Rutte IV op met een gefantaseerde nareis-op-nareis-crisis. Ze dacht dat ze de controle zou houden, maar Wilders werd de grootste, radicalere afsplitsingen schoten als paddenstoelen uit de grond, en de VVD manoeuvreerde zichzelf in de bijrol van een rechts-radicaal toneelstuk waarin iedereen zegt te luisteren maar niemand de ballen heeft om problemen op te lossen.

Ze vergiste zich in de destructieve aard van het rechtspopulisme dat zonder enige scrupules zelfs eigen wetsvoorstellen torpedeert maar wil nog steeds niet praten met Progressief Nederland omdat die partij extremistisch zou zijn. Met die gotspe legitimeert zij direct de agressie op straat.

Gangmakers op het verkeerde feest
Het droevige eindstation van deze collaboratie zien we bij de poorten van opvanglocaties. Er worden ruiten ingegooid en brand gesticht. We vergeten dat vluchtelingen ook mensen zijn. Kinderen zelfs, op de vlucht voor oorlog en geweld. De politiek heeft de megafoon gecreëerd en de straat schreeuwt er gretig doorheen. Zelfs de oprecht bezorgde burgers die tijdens deze demonstraties om zich heen kijken en de Prinsenvlag en de Hitlergroet zien, durven zich niet meer af te vragen of ze wel gangmakers zijn op het juiste feest. Dit is de rauwe realiteit van een land dat zijn morele kompas definitief heeft ingeruild voor dom-rechts populisme. Protesteren tegen de opvang van mensen in nood is Nederland op zijn lelijkst en de hoofdschuldigen aan deze ellende staan in Den Haag te roepen dat we moeten luisteren naar de zorgen van het volk.