Overheid en hulporganisaties proberen elkaar klem te zetten in Ter Apel

De asielzoekers zijn de dupe.

Het is helemaal niet moeilijk voor het overvolle Ter Apel een nachtverblijf voor wachtende asielzoekers te realiseren. Je laat de marechaussee een tentenkamp opzetten voorzien van slaapgelegenheid en mobiele sanitaire voorzieningen. Zoals ze dat ook kunnen voor hun eigen mensen. Men houdt bovendien goed toezicht. Wie messen draagt of met stokken dreigt, wordt opgepakt. Aangezien herhaling mag worden gevreesd, blijven de gearresteerden in voorarrest. Dat gebeurt vaak genoeg met veelplegers.

In beschaafde, rijke en goed georganiseerde landen gaat het op die manier. In Nederland niet. Dat komt omdat uiteenlopende overheidsinstanties en hulpverlenende organisaties elkaar klem willen zetten. Daarom zijn het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk nu vertrokken. Het COA neemt geen verantwoordelijkheid omdat de gewraakte tonelen zich buiten de hekken afspelen. Westerwolde doet niets omdat die het zat is dat zoveel andere gemeentes het in de stront laten zakken. Het ministerie blijft toekijken omdat ze de toorn van het extreemrechtse tuig op straat en in de verschillende volksvertegenwoordigingen vreest.

Wie daar in het gras op toelating tot de procedure moet wachten, is het slachtoffer.

Het lijkt wel of de machthebbertjes zich uit de maatschappijleer van vroeger Marx’ term Verelendung herinneren maar dan zonder enige kennis over wat die oude baardmans daarmee zelf bedoelde. Ze denken: hoe ellendiger, hoe beter. Als we de zaken voldoende uit de hand laten lopen, komt een ander wel met een oplossing. Rode Kruis en Vluchtelingenwerk hopen dat gemeente en Rijk ingrijpen. Rijk, gemeente en provincie zagen met genoegen aan hoe deze NGO’s de grootste chaos voorkwamen. Dan hoefden zij niets te doen dat door bepaalde politici meteen als ‘aanzuigende werking’ wordt gedefinieerd. En misschien blijven asielzoekers om horrorverhalen uit Ter Apel wel weg om aan te kloppen in een ander land. In ieder geval ontstaat een situatie waarin kwaadwillenden de boventoon kunnen voeren. Dat is altijd handig als politici in het kader van de verkiezingsstrijd de burgers vijandbeelden aan hun neus willen hangen.

Het is alles bij elkaar een walgelijke vertoning en bovendien een waarschuwing voor alle Nederlanders: deze staat bezit onvoldoende karakter om door te pakken bij noodsituaties. Besef dat tijdig, vóór U aan de beurt komt. Want Uw beurt komt, let op mijn woorden.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knierirem over politiek en geschiedenis. Nu: het kabinet Jetten na een paar maanden.