'Never waste a good food crisis'

De blokkade van de Straat van Hormuz legt pijnlijk onze verslaving aan chemische mest bloot. In plaats van afkicken roept de producent van kunstmest Yara nu op om juist een extra dosis te nemen. De multinational ziet haar kans schoon om Afrika – waar nog relatief weinig kunstmest wordt gebruikt – afhankelijk te maken van stikstof.

Volgens Yara, dat zijn grootste Europese kunstmestfabriek in Zeeland heeft staan, kan het Afrikaanse continent met behulp van chemische mest van een netto voedselimporteur een voedselexporteur worden.

Afrikaanse landen hoeven dan alleen afhankelijk te worden van de dure kunstmest van Yara, en daarmee hun bodems kapot te maken, hun natuur te verstikken, hun bevolking ziek te maken en het klimaat nog verder op te stoken. Want dat is wat chemische mest doet.

Kunstmest wordt gemaakt van aardgas. Daarbij komen enorme hoeveelheden broeikasgas vrij, waarmee Yara flink bijdraagt aan de klimaatcrisis. Stikstof uit kunstmest maakt de bodem zuur waardoor het bodemleven afsterft en waardevolle mineralen uitspoelen. Zo wordt landbouwgrond op termijn juist minder vruchtbaar.

Een groot deel van de stikstof uit kunstmest vervluchtigt in de vorm van ammoniak. Eenmaal in de lucht reageert ammoniak met andere luchtverontreiniging om ultrafijnstof te vormen. Ultrafijnstof leidt tot astma, COPD en andere ernstige aandoeningen van de luchtwegen.

Stikstof is daarnaast de belangrijke bron van ammoniakvervuiling. Het vernietigt de biodiversiteit in meren en rivieren, en op land. Hierdoor zit Nederland al jaren op het stikstofslot.

Uit winstbejag wil Yara dit verdienmodel al een tijdje naar Afrika exporteren. Onder het motto ‘never waste a good food crisis’ ziet het bedrijf in de blokkade van de Straat van Hormuz een kans. In The Guardian lijkt het bedrijf zich even zorgen te maken over een voedselcrisis in Afrika.

Al snel wordt duidelijk dat Yara zich vooral zorgen maakt over een tekort aan kunstmest in Afrika. Maar Afrika gebruikt juist weinig kunstmest. De kunstmest die door de Straat van Hormuz geblokkeerd wordt, is vooral voor Azië bestemd. Daar zijn bodems al dermate van chemische mest afhankelijk gemaakt dat het spul nodig is om voedsel te laten groeien.

Aan het einde van het artikel in The Guardian komt Yara met haar echte boodschap: “We need to treat farming like a business.” Nee. Landbouw moet op een duurzame manier voedsel voor mensen verzorgen. Landbouw is niet bedoeld voor megawinsten voor multinationals zoals Yara.