Kerken spreken zich uit tegen radicaal-rechts na misbruik christendom

De Raad van Kerken spreekt zich uit tegen de opkomst van radicaalrechts en de denkbeelden die daardoor in de samenleving worden geïnjecteerd. Dat doen ze middels een rapport 'De weg van discipelschap’ waarin christenen wordt uitgelegd hoe de idelogieën van radicaalrechts in strijd zijn met de christelijke waarden.

We zien tenslotte de opkomst van een radicaalrechts gedachtegoed met een mythische dimensie. Strijd en kracht worden verheerlijkt. Hardheid geldt als een deugd. Alleen winnen levert respect op en verliezen is beschamend. De ondergang van onze samenleving wordt niet betreurd, maar zal voorafgaan aan de wedergeboorte van de verloren gouden eeuw, gebouwd op de puinhopen van de oude wereld. Als kerken verwerpen we de gedachte dat de ene mens meer waard is dan de andere. Het menselijke geslacht is één. Elke vorm van racisme of groepsbevoordeling is ontoelaatbaar, welke verschillen er ook zijn tussen mensen. We verwerpen radicaalrechts gedachtegoed dat we omschrijven als gedachtegoed dat antidemocratisch of anti-rechtstatelijk is, dat racistisch is en dat masculiniteit verheerlijkt.

De kerken spreken zich niet direct uit tegen specifieke politici of partijen, volgens eigen zeggen om de dialoog met de radicaalrechtse aanhang mogelijk te houden. De laatste jaren wint het radicaalrechtse gedachtengoed ook in christelijke kringen terrein, onder meer door politici die voorgeven dat ze zelf christelijk zijn. In werkelijkheid dient dat vooral om zich af te zetten tegen inwoners met een andere religieuze identiteit of achtergrond, meestal van de islam. Na de massamoord op joden in de Tweede Wereldoorlog zijn moslims het nieuwe doelwit van deze politieke stroming.

In christelijk dagblad Trouw, van oorsprong een verzetskrant, stelt theoloog en filosoof Rik Peels, gespecialiseerd in radicalisering, dat de stap van de kerken niet uniek is.

Dat de kerken zich politiek uitspreken is bijzonder, maar helemaal nieuw is het niet, aldus Peels. “In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog ontzegden de katholieke kerk NSB-leden de toegang tot de sacramenten en de Gereformeerde Kerken het kerklidmaatschap. Zover gaan de kerken nu niet.” Met deze stap ‘zetten de kerken het gesprek wel op scherp’, meent Peels. Toch verwacht hij niet dat de polarisatie erdoor toeneemt. “Hier zeggen de kerken: we spreken ons niet tegen personen uit, maar tegen ideologieën die anderen ontmenselijken.”

De refo-kerken maken overigens geen deel uit van de Raad van Kerken. Juist in deze ultraconservatieve gemeenschap weet radicaalrechts veel zieltjes te winnen.