Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, stelt dat het Oekraïne toegestaan moet worden met Westerse wapens aanvallen uit te oefenen op Russisch grondgebied, ook als dat ver van het slagveld is. Washington verbiedt een dergelijke inzet van de wapens die het levert aan het door Rusland aangevallen Europese land. Het komt zelden voor dat de baas van de NAVO zich keert tegen Amerikaans beleid. De Noor Stoltenberg neemt deze zomer afscheid van de organisatie, na 10 jaar de functie van secretaris-generaal te hebben vervuld. Het is de verwachting dat hij wordt opgevolgd door de Nederlander Mark Rutte. Die heeft zich nog niet over de kwestie uitgelaten.
„Het is tijd voor de bondgenoten om te overwegen enkele beperkingen op te heffen voor het gebruik van de wapens die zij aan Oekraïne hebben geschonken”, aldus Stoltenberg in een vrijdag gepubliceerd vraaggesprek met het Britse blad The Economist. (...) Het aanvallen van militaire doelen op Russisch grondgebied is „legitiem”, aldus Stoltenberg. Tot nu toe maakt Oekraïne daarbij vooral gebruik van wapens die het zelf heeft ontwikkeld, waaronder drones en raketten. Maar bijvoorbeeld een door de Verenigde Staten geleverde raket tegen gronddoelen – het zogeheten Army Tactical Missile System (ATACMS) – zou met zijn grotere bereik van meer dan 200 kilometer veel effectiever zijn.
Het Verenigd Koninkrijk heeft eerder verklaard dat Kyiv zelf moet weten hoe het geleverde wapens inzet. Oekraïne gebruikte al Franse en Britse kruisraketten tegen doelwitten op de Krim, een Oekraïens schiereiland dat door Rusland is ingenomen.
Ook Kajsa Ollongren, demissionair minister van Defensie, heeft gezegd dat Kyiv „ter zelfverdediging” doelwitten over de Russische grens mag aanvallen met wapens die Nederland heeft geleverd. „Volgens het VN-Handvest mag je degenen tegen wie je je verdedigt ook aanvallen, bijvoorbeeld in Rusland”, aldus Ollongren in een vraaggesprek met NRC.
Het Amerikaanse verbod dient te voorkomen dat de strijd om Oekraïne escaleert naar een Derde Wereldoorlog. Rusland dreigt regelmatig kernwapens te zullen inzetten tegen Westerse landen.
De Duitse bondskanselier Scholz heeft onthuld dat Poetin hem kort voor de invasie vertelde dat hij Oekraïne kon gaan aanvallen omdat hij vindt dat het land Russische bezit is. De Russische president zei van mening te zijn dat geweld een geschikt middel is om dat doel te bereiken.
Scholz ontmoette Poetin op 15 februari 2022 – negen dagen voor het begin van de oorlog – “aan die lange tafel die iedereen zich nog herinnert”. Tijdens het vier uur durende gesprek zou de Russische president onder meer gezegd hebben dat “grenzen met geweld kunnen worden aangepast”, zonder rekening te houden met de wet. Dat vertelde Scholz afgelopen zondag aan de pers op het Duitse ‘Festival van de Democratie’ in Berlijn.
De ultrarechtse regering van Italië heeft zich direct fel tegen de inzet van wapens tegen de Rusland verklaard. Vicepremier Salvini eist het aftreden van Stoltenberg.