Mark Rutte had geen grip op ruziënd covid-team

De discussies tijdens de covid-pandemie bleken regelmatig volledig te ontaarden. Maar volgens Mark Rutte waren deze hoogoplopende ruzies en hevige botsingen geen probleem.

Tussen De Jong, Van Rijn en Grapperhaus bleek het regelmatig mis te gaan. Ook in overleg met topambtenaren ging het regelmatig mis. Dat dit desastreuze gevolgen heeft voor de prestatie van een team dat juist moet samenwerken, ontgaat Mark Rutte wederom volledig. Hij stimuleerde het zelfs, volgens zijn eigen verklaring.

Dat het goed mis ging wordt ook duidelijk uit de verhoren. OMT-leden en externe geraadpleegde deskundigen vonden zich niet gehoord. Waar anderzijds het kabinet stelt dat ze dat juist wel hadden gedaan. Waar virologen vroegen om hard lockdownbeleid om het virus en de maatschappelijke gevolgen in te dammen, koos het kabinet ineens voor een andere koers. Ook de bezwaren tegen vroege versoepelingen, werden niet gehoord. En dan is er nog de mondkapjesaffaire. Ook de samenwerking met topambtenaren verliep moeizaam, aldus Schoof. Sommige trokken hun handen er vanaf [Grapperhaus] terwijl anderen de noodzaak benadrukten. [Schoof] Dus wie nu waar en wanneer over beslist en op grond van welke informatie bleef chaotisch. In het begin van de uitbraak is daar nog iets bij voor te stellen, maar dit bleef gedurende de hele pandemie doorgaan.

Kortom, er was geen duidelijke gezamenlijke koers noch een duidelijk doel. Dat Nederland uiteindelijk door het oog van de naald kroop, is meer geluk dan wijsheid. En vooral het geluk dat Duitsland op het kritieke moment (te weinig IC-bedden) kon bijspringen.

Het gebrek aan leiderschap en zelfreflectie bij Rutte wreekt zich. Alleen al het feit dat hij de intense botsingen stimuleerde, is verbijsterend. Een team dat altijd harmonieus samenwerkt is op zich een illusie. Er zal altijd wrevel kunnen ontstaan. Zeker in gespannen situaties zoals tijdens een crisis. Het is dan aan hoogste bestuurder om te zorgen dat de leden van een team uiteindelijk op een lijn blijven. En hierbij ondersteuning vinden bij (extern) geraadpleegde deskundigen. Maar op het moment dat er sprake is van hevige botsingen, hoogoplopende ruzie, dan is niet meer het argument leidend, maar de emotie. Een opmaat voor ondoordachte en verkeerde beslissingen.

En dat het anders, beter kan, bewees Nieuw-Zeeland wel. Jacinda Ardern voerde een streng maar consequent beleid. Een directe strenge lockdown die breed uitgedragen en gesteund werd. Door deze kristalheldere koers was er ook doorlopend breed draagvlak onder de bevolking van Nieuw-Zeeland, deskundigen en bestuurders.

Dus ondanks zijn vlotte babbel, wordt duidelijk dat Mark Rutte tijdens de pandemie geen grip had op zijn team, de besluitvorming en de crisis situatie. Rutte heeft wederom laten zien dat leiderschap zit niet in zijn gereedschapskist zit.