Leugenachtige kinderboekjes over schattige boerderijdiertjes

Het is voor de ontwikkeling van een kind van groot belang om zo vroeg mogelijk vertrouwd te raken met taal. Het kind wordt daarom ‘ondergedompeld’ in een taalbad. De volwassenen in het nog jonge leven van het kind voeren lange ‘gesprekken’ met het kind dat lange tijd niet veel meer kan dan wat terugbrabbelen.

Om te wennen aan boeken krijgt het kindje boekjes aangeboden die vaak gaan over schattige, aaibare beestjes, zoals hondje Woef en poesje Mauw. Al snel is er een flinke stapel babylectuur beschikbaar voor de nieuwe wereldburger. Boekjes over dieren zijn populair. De boerderij is een geliefd onderwerp dat kinderen erg aanspreekt: de boer op de trekker met een wagen vol hooi erachter, de koe die op stal staat en aandacht geeft aan haar kalfje, enkele biggen die buiten lekker in de modder wroeten. Hier en daar scharrelen wat kippen over het erf en een haan pronkt met zijn veren. Al deze boekjes schilderen zonder uitzondering een idyllische omgeving waarin het goed toeven is, zowel voor het boerengezin als voor de boerderijdieren.

In de supermarkt worden de producten verkocht die op de boerderij worden gemaakt: melk en kaas van de koe, eieren van de kip en speklapjes van het varken. Maar ook rundergehakt, kippenpootjes en hamburgers worden er te kust en te keur aangeboden. Allemaal dierlijke producten die door mensen worden gekocht en geconsumeerd. Boeren en supermarkteigenaren willen allemaal een goed draaiende onderneming en bedenken allerlei manieren om de winst te verhogen. Voor de boer is het niet rendabel om slechts een twintigtal kippen op zijn erf te laten scharrelen, pasgeboren kalfjes enige tijd bij de moederkoeien te laten blijven en varkens vrij in de modder te laten spelen. Als hij zo zou boeren, tekent hij voor zijn faillissement.

De ‘moderne’ vormen van veehouderij kenmerken zich in de eerste plaats door hun intensiteit. Op te kleine oppervlaktes worden te grote aantallen dieren gehouden. De dieren hebben vaak geen mogelijkheid om gedrag te vertonen dat voor hen natuurlijk is. Bovendien specialiseert de agrarische ondernemer zich doorgaans en richt hij zich op één diersoort. Door zich eenzijdig te laten leiden door een zo groot mogelijke opbrengst tegen zo laag mogelijke kosten, is het welzijn van het boerderijdier uit het oog verloren. Dieren zijn verworden tot dingen, tot producten die verkocht kunnen worden. Doordat zij niet meer kunnen doen waartoe ze van nature geneigd zijn, gaan ze zich vervelen en ontstaat er onnatuurlijk gedrag. Kippen pikken elkaar tot bloedens toe. Biggen bijten elkaars staarten af. De ‘oplossingen’ worden vervolgens gevonden in het deels afsnijden van kippensnavels en het couperen van de krulstaarten van biggen. Dat zijn slechts enkele van de dieronvriendelijke ingrepen die de moderne veehouder toepast om schade te voorkomen. Er zijn er helaas veel meer.

Het leven dat het stukje vlees op je bord heeft gehad, toen het nog een dier was, lijkt in geen enkel opzicht op het romantische leven op de boerderij in het kinderboekje. Het is een kort en vaak verschrikkelijk bestaan dat je niemand toewenst, of het nu een menselijk of niet-menselijk wezen betreft. De pijn die iedere dag weer door talloze dieren wordt gevoeld, als gevolg van menselijk handelen, is nauwelijks te bevatten.

Maar dat is niet het verhaal dat je aan een klein kindje kunt vertellen. Het zou het niet geloven, of het zou onmiddellijk het stamppotje met kip weigeren. We houden het liever bij het romantische verhaal van het keuterboertje met zijn vier koetjes, vier biggetjes en negen kippetjes…