A Raisin in the Sun (ARITS) van Lorraine Hansberry was het eerste theaterstuk geschreven door een zwarte vrouw dat op Broadway gespeeld werd. De voorstelling uit 1969 gaat over de familie Younger. Een zwart arbeidersgezin dat geld van de levensverzekering ontvangt nadat de vader en zorgdrager komt te overlijden. Het gezin heeft eindelijk de middelen om de dromen na te jagen maar hoe kies je welke droom het belangrijkst is?
ARITS was het eerste stuk waarbij zwarten niet als dienaars worden neergezet maar zelf het verhaal zijn. Het is een universeel familieverhaal waarin wordt ingezoomd op de rol die identiteit, klasse en sekse spelen in het Amerika van de jaren zestig. De iconische voorstelling heeft wereldwijd gespeeld en de afgelopen maanden eindelijk ook in Nederland. Voor de laatste opvoering op donderdag 3 november schreef ik een inleiding en analyse over de huidige stand van zaken wanneer het op gelijke rechten aankomt.
Het internationaal geroemd toneelstuk ARITS is geïnspireerd op het gedicht A dream deferred geschreven door de Afro-Amerikaanse Langston Hughes, die tevens homoseksueel was. Hij kon niet weten hoe actueel zijn schrijfsels over gelijkwaardigheid zo’n tachtig jaar later nog steeds zouden zijn. In zijn gedicht vraagt Hughes zich af wat er gebeurt met een uitgestelde droom. Droogt die op als een rozijn in de zon?
Civil Rights Op 2 juli 1964 tekende de Amerikaanse president Lyndon Johnson de Civil Rights Act. Daarmee verankerde hij in het wetboek de gelijkwaardigheid van zwarten en vrouwen die tot dan toe, blijkbaar, niet vanzelfsprekend was. Mijn Amerikaans-Afrikaanse (let op: niet Afro-Amerikaanse) ouders hebben dus nog meegemaakt dat het in principe toegestaan werd om je vanwege je huidskleur buiten te sluiten en te discrimineren. De grote vraag is: is er nu daadwerkelijk iets veranderd of is het – zoals ze zeggen – same shit different toilet?
A Raisin in the Sun is gecreëerd in de zogenaamde post-raciale tijd, waarin zwarten en andere etnische minderheden trachtten de ladder der sociale mobiliteit te beklimmen. Pakweg een halve eeuw later is de top nog steeds niet in zicht en is die ladder veranderd in een wankele trapeze.
De ketenen rondom de polsen en enkels van de tot slaaf gemaakten hebben plaats gemaakt voor het juk van sociale onderdrukking en buitensluiting. Van de katoenvelden dient niet meer geplukt te worden maar van de vruchten zeker ook niet. Is vrijheid wel echte vrijheid wanneer de fysieke wetten die schaamteloos discrimineerden plaatsmaken voor wetten en gebruiken die hetzelfde doen enkel met een omslag?
Vrijheid Wanneer je bijvoorbeeld voor geweldloze drugsvergrijpen – die vaker voorkomen onder lage sociale klassen en etnische minderheden – levenslang opgesloten kunt worden? Je kan in de Verenigde Staten in principe voor het dealen in wiet langer vastzitten dan voor het verkrachten van een bewusteloze vrouw. En is vrijheid wel vrijheid wanneer een lichte verkeersovertreding bruine en zwarte mannen en vrouwen hun leven kan kosten? Of wanneer je als democratisch verkozen president aan je land moet bewijzen dat je het recht hebt om te regeren omdat je toch echt in het land geboren bent. Wanneer je neergeschoten kan worden vanwege het houden van wie je houdt, wanneer je geschuwd wordt omdat je niet in een hokje past. Wanneer je de regering moet smeken om het drinkwater op het land dat oorspronkelijk van jou is niet te vervuilen. Wat zijn die fysieke wetten waard als ze geen invloed hebben op het dagelijks leven van zij die niet tot de norm zouden behoren?
Het slaat niet enkel op de Verenigde Staten maar de trend van extreem-rechtse denkbeelden en fanatici is overgewaaid of wellicht begonnen in Europa. Niet alleen Donald Trump maar ook Victor Órban, Nigel Farage, Fauke Petry en Geert Wilders draaien in een vicieuze cirkel, om elkaar allemaal van rechts in te halen.
Buitensluiting lijkt salonfähig te zijn. Als je als een feit presenteert dat jouw cultuur superieur tegenover een ander staat – of mensen die onderdeel uitmaakten (en maken) van het Nederlands koninkrijk probeert buiten te sluiten als ze niet rendabel zijn, of wanneer je mensen probeert buiten te houden nadat je al hun buit hebt binnengehaald – dan heb je erg weinig van de geschiedenis geleerd en de catastrofale gebeurtenissen die volgen uit deze handelingen.
Keerpunt Het is niet echt om vrolijk van te worden. Dat is de realiteit niet vaak maar moeten we ons er daarom maar bij neerleggen? Zoals de achttiende-eeuwse Nederlandse feminist Belle van Zuylen zei: ik heb geen talent voor ondergeschiktheid. Ik geloof wél in relativeren. Want ondanks het doemscenario dat ik zelf schets, zie ik de premisse van een revolutie, de omlijningen van een nieuwe wereld die langzaamaan vorm begint te krijgen.
Ik zie het in de grote dingen: van de grassroot-beweging van Black Lives Matter, opgericht door zwarte queer vrouwen die van Twitter-activisme naar een globale opstand gingen. En die dit jaar de Glamour ‘Women of the Year’ zijn. Ik zie het in de solidariteit met Standing Rock en de slachtoffers van de haatmisdaad in Orlando. Maar ook in de opgeruimd- staat-netjes houding die we bijna kunnen aannemen in Nederland wanneer het op het aanpassen van het uiterlijk van Zwarte Piet aankomt.
Ik weet nog dat ik als tiener debatten hield over waarom Zwarte Piet racistisch is. Of hoe vijftig jaar geleden zwarte Nederlanders al om verandering vroegen. En hoe groot is het verschil tussen de eerste keer dat Quinsy Gario bij Pauw aan tafel aanschoof en vorige week toen Halbe Zijlstra door iedereen – inclusief zichzelf – uitgelachen werd vanwege de weigering van verandering. Ik zie de revolutie in het wereldwijde ontzag wanneer een Solange, Beyoncé of Frank Ocean op muzikale en artistieke wijze hun zwarte ervaring belichten en bejubelen.
Het is niet dat we ‘er’ zijn. Ik heb de eerste helft van deze column besteed aan hoeveel er nog valt te winnen. De huidige Amerikaanse verkiezingen zijn een schertsvertoning. De kritieken op zowel Obama als Clinton zijn vaak terecht maar laten we niet vergeten dat verandering van politieke systemen geleidelijk en systematisch gaat. Een systeem dat over honderden jaren consciëntieus opgebouwd en tot in de haarvaten van de samenleving gezeteld is, dient steen voor steen, pluk voor pluk uitgeroeid te worden. En we zullen nog wel eens zien wie de langste adem heeft. Degenen die in de droom van de geciviliseerde samenleving leven – zoals Ta-Nehesi Coates zegt – of degenen wiens droom het is om die illusie open te breken.
We zijn er nog lang niet maar wat er om ons hen gebeurt stemt hoopvol. De heerschappij van de stampende, krijsende, cis gender, witte heteroseksuele man is ten einde. Wat we nu zien zijn de laatste spartelingen en stuiptrekkingen. The gig is up en ze weten het.
De micro revoluties die tot een overwinning leiden zijn er. Je moet ze alleen willen herkennen en samen vormen ze een kei die als een sloopkogel waar Miley Cyrus niet eens van kan dromen een niet te repareren gat slaan.
Wat gebeurt er inderdaad met een rozijn in de zon? Ik denk dat die oneindig blijft bestaan. Je moet hem alleen goed weten te conserveren en overdragen totdat de tijd rijp is om te oogsten.
Er wordt aangegeven dat de plastic en metalen materialen in een e+reader niet hernieuwbaar zijn. Dit is natuurlijk de grootst mogelijke onzin. Metalen zijn vrijwel oneindig opnieuw te gebruiken en ook plastic is recyclebaar. Is er überhaupt onderzoek gedaan voor het schrijven van deze tekst?
Ieder zijn eigen ding natuurlijk. Ik probeer zelf de schermtijd verminderen dus een papieren boek is stukken fijner en met een bibliotheek pas doe ik automatisch mee met de zuinigere versie. Ik vind het misleidend om te zeggen dat om papier te maken het zoveel water kost. Uiteindelijk is boek toch droog geworden dus de vocht is ook weer terug in omloop gekomen denk ik dan.
Ps. Als je echt van plan bent om 100 boeken in je vacantie te lezen dan ben je zo wie zo beter voor de milieu bezig want die vliegtuig kaartjes zijn dan ook niet meer nodig 😜
Geef mij maar een boek, 2de, 3de, 4de hands, maakt niet uit. Gewoon van de kringloop, rommelmarkt e.d. En een berg mee op vakantie? Boek mee kan ook anders, n.l. Dwarsliggertjes. Heel kleine (zak)boekjes met een volledige roman of zo. Gedrukt op heel dun papier (soort rijstpapier) en je leest het dus dwars. De rug horizontaal i.p.v. vertikaal. Vandaar de naam Dwarsligger. Kijk eens in de boekenwinkel - daar staat meestal een hele molen met de meest verrassende titels. Veel leesplezier!
Wat is beter ereader of papier? Ligt voornamelijk aan 't type boek. Verhalen dan heeft een ereader makkelijk de voorkeur. Maar heb je het over tekstboeken op school bv met wellicht diagrammen ed en waar informatie op pagina 100 en 111 aan elkaar verwant zijn, tja dat wil je niet echt op een ereader doen, even makkelijk bladeren is er niet bij.
Trouwens wat hier in dit artikel totaal buiten beschouwing blijft is dat er nogal wat verschil tussen ereaders kan zijn en wat je er dus mee kunt. De meest gangbare zoals kobo dit en dat, de meest slechte opties op dat vlak. Met dat soort ereaders ben je grotendeels uitgeleverd aan bepaalde diensten die ze willen dat je erop gebruikt.
Op ereader gebied is ook niet veel vooruitgang geboekt in mijn opinie. Sterker nog ik denk dat er (tenminste op bepaalde vlakken) sprake is van achteruitgang. Vind er maar een die nog een SD-kaart slot heeft bv is al lastig, bij m'n huidige zit dat irritant weggewerkt dus die haal je er niet even uit om er iets op te zetten via een cardreader en nu zit ik opgescheept met MTP bestandsoverdracht wat een achteruitgang is tov oude standaard overdacht methoden. Het ontbreekt aan fysieke knoppen. De enige fysieke knop die er bij m'n huidige nog op zit is de aan/uit knop. Geen volume knoppen (voor TTS volume bv), geen pagina switch knoppen, dus altijd vingerafdrukken op het scherm zelf. M'n oude had nog een jack out, BT verplicht meer stroom, straling, oplaad gedoe.... (etc. maar max woorden bereikt [punt])
Ontwikkelingen gaan door - inmiddels e-readers mèt fysieke knoppen. Leesvaardigheid is iets wat ieder mens zich kan aanleren. Jongeren doen dit in hun opgroeiende jaren. Ouderen zijn meestal op vele vlakken gesetteld. Het iets nieuws aanleren - met minder elastisch vermogen - wordt dan lastig of zelfs een bewuste 'wil ik niet'. Prima, ieder zijn keus. Note: de gevorderde e-reader lezer heeft een hele rits aan extra mogelijkheden tot zijn / haar beschikking.
Op vakantie met een e-reader met 100+ boeken handiger dan een doos vol boeken.
Eerder haalden we een meter boeken, 2e hands. Boeken die tegenvielen of gelezen, bleven in de 'campingbieb' voor andere nederlanders.
Ik lees alleen 's avonds in bed. Dan kost een papieren boek (lampje aan) dus meer stroom dan een e-reader. Bovendien stoor ik met het het licht van de e-reader (verlichting staat op 3%) mijn partner niet. Ik kan 's winteres lezen op mijn e-reader zonder dat ik koude handen krijg van het vasthouden van mijn boek, zonder leesbril (iets groter lettertype), met een woordenboek 'at the tip of my finger', ik hoef niet thuis (of in de bieb) te bedenken waar ik in de vakantie zin in heb, want ik neem gewoon alles mee wat ik heb, ik kan lezen tijdens het breien, want mijn e-book blijft zelf liggen, maar een boek niet. Kortom: ik zie alleen maar voordelen aan een e-reader. (Kobo - 2e in zo'n jaar of 10).
Vrijwel al mijn boeken zijn 2e hands, uit de minibieb, de kringloop, van een boekenbeurs, gekregen etc, en als ik ze gelezen heb gaan ze weer het leescircuit in. Een boek wordt op die manier veel vaker dan 2x gelezen. Bovendien: de bomen die gekapt worden om papier te maken zouden wellicht niet eens geplant worden als we geen papier zouden gebruiken. Dus: hoe meer papier we gebruiken, hoe meer bomen er geplant moeten worden! En ja, ook de "beleving" van een papieren boek is een totaalplaatje wat ik mis bij lezen vanaf een scherm. Bovendien is een boek minder diefstalgevoelig en valt minder snel kapot. Lang leve het papieren boek!!
Ik vind een e-reader o.i.d. niet prettig omdat even terugbladeren niet kan. En het licht is niet prettig. Ik lees alles van papier. Bijna allemaal boeken van de bibliotheek, een kleine 60 per jaar, dus heel milieuvriendelijk.
Ai, elke 2 jaar een nieuwe ereader? Mijn Kobo is van 2018 en nog lang niet moe.
Ik lees uitsluitend op de ereader, hoef mijn partner niet te storen met hinderlijk leeslijst snachts, vroeger ging er een krat met boeken mee op vakantie, nu slechts een pocketformaat ereader.
Ook het aanschaffen van een boek kan elk moment mits wifi bij de hand.
Wat mij betreft een fantastisch product, en oh ja, ik lees veel!
Ik ben dol op mijn ereader, heerlijk in mijn bed nog even lezen, licht hoeft niet aan, geen zwaar boek op mijn borst.
Maar ik weet soms helemaal niet meer wat de titel is! De schrijver. Zo'n boek op tafel is totaal anders; je ziet het voorblad, je onthoudt de schrijver, je weet ongeveer waar die passage stond die je nog eens wilt lezen. Ik heb een kobo en dat is ook de enige op de markt die ik kan kopen ( ik heb geen apple dingen) en ik heb iedere 2 jaar weer een nieuwe nodig. Dus eigenlijk vind ik het on-dingen. Koop geregeld ook 2 e handsboeken of haal ze uit een straatbiebje.
Waarom ieder jaar een nieuwe e-reader?
Ik doe al wel 12 jaar met mijn e-reader.
IK kan elk moment zien wie de schrijver is en wat de titel van het boek is, dus.......
De meeste boeken de ik lees, leen ik bij de bibliotheek. Deze mis ik in de vergelijkingen. Hier in Zeeland kun je met 1 abonnement terecht bij alle bibliotheken, dus nu ik op een ander eiland op vakantie ben, ga ik daar naar de bibliotheek. Ook kun je gratis boeken uit andere bibliotheken van Zeeland bestellen. Ik heb twee e-readers, op de ene zet ik weleens een boek uit de online bibliotheek, nogal wat werk, of ik lees die op mijn Ipad of telefoon, en op de andere lees ik boeken die ik bij Amazon bestel, altijd engelse. Die heb ik eigenlijk indertijd gekocht voor lange reizen. Ik heb geen moeite om te betalen voor een boek dat ik graag zelf wil hebben, bijvoorbeeld een naslagwerk, een flora, een woordenboek of een reisgids. Maar hoe vind ik nog wat plaats op mijn boekenplanken?
De online bibliotheek is trouwens ook goed voorzien van luisterboeken, ook inbegrepen bij een abonnement.
Geeft de voorkeur aan papieren boeken, die zijn duurder maar de beleving is veel intenser. Die schermen van e-readers in de zon zijn ook vervelend. Zit al regelmatig achter mijn computerscherm, papieren boek is echt veel relaxter.
Ik lees ook het liefst gewoon een papieren boek. Alleen als ik lang op vakantie ga, neem ik ook mijn e-reader mee. Scheelt een hoop gesjouw en gewicht!
Ik heb een e-reader maar, helaas, ik vind papieren boeken nog steeds het fijnst om te lezen, te voelen, te ruiken zelfs. Net als de krant. Heb hem natuurlijk opgezegd, werd veel te duur maar oh boy, wat mis ik hem. Heb wel een digitaal abonnement, maar ook dit: ik prefereer nog steeds het ritselende geluid van de krant (met boterhammetje en koffie 's-morgens). Kan dus allemaal digitaal, maar toch.. M.a.w. niet mijn cup of tea. Trouwens, mijn boeken kosten niets. Krijg titels doorgestuurd. Waarschijnlijk illegaal, maar ja, als ik ze weer toegestuurd krijg, ik ga niet deleten om braaf te zijn.
Een gewoon boek van papier! Al die onzinnige apparaten, men wordt steeds luier! Elektrische fietsen,e-readers, vaatwasser, robot stofzuiger etc. heb je niet nodig!
Het enige wat voor mij telt is: 100 boeken in e-reader weegt 'de e-reader'. 100 papieren boeken zijn 'niet te tillen'. Verder... I ef-ing don't care! (Zorrie)
Ik persoonlijk vind een e-reader een nutteloos product, je kan er maar 1 ding mee. Ik heb een e-reader app om mijn tablet.
Dus:
- Duurzamer. Gebruik van matrialen telt niet mee, want je hebt tablet toch al.
- Meer gebruiksgemak. Je kan in een e-reader app makkelijker bladeren en zoeken dan in een e-reader en in een boek.
- In een (goede, die ook nog grattis zonder reclame is) e-reader app, kan je veel instellingen aanpassen, om het helemaal naar je eigen hand aan te passen.
zelf geef ik de voorkeur aan een papieren boek. Ik koop ze tweede hands op de rommelmarkt of een kringloopwinkel. Met een boek voor een ereader is dat toch lastiger. Zijn de letters heel erg klein gebruik ik een leesloep, daar zit ook een klein lampje in.