Jimmy Dijk heeft gelijk, de zorg is besmet met bloedzuigers en parasieten

In 2024 stelde Jimmy Dijk, de toen kersverse partijleider van de SP, zich voor aan circa twintig SP-leden van de afdeling Schagen. De bijeenkomst vond plaats in een buurthuis, waar onder het genot van koffie en cake een uur lang informeel werd kennisgemaakt. Centraal op deze avond stond het door Dijk opnieuw onder de aandacht gebrachte Nationaal Zorgfonds, het SP-alternatief voor de bestaande zorgverzekeringen. De SP-leider presenteerde dit initiatief samen met drie betrokken zorgmedewerkers: een psychiater, een verpleegkundige en een verzorgende.

Later op de avond werd het programma voortgezet in een grotere zaal, waar zo’n veertig belangstellenden aanwezig waren. Dijk opende zijn betoog op een felle manier: hij bekritiseerde de invloed van private investeerders in de zorgsector, die winstmaximalisatie boven goede zorg stellen. Hij noemde deze aandeelhouders beeldend "bloedzuigers en parasieten" en vergeleek hun impact met een ziekmakend virus dat zich razendsnel verspreidt.

De crisis in de huisartsenzorg, mede veroorzaakt door commerciële huisartsenketens, is volgens Dijk het gevolg van de doorgeschoten marktwerking. De huisarts moet volgens hem weer onderdeel worden van de gemeenschap waarin hij of zij werkt.

Dijk, inmiddels weer langere tijd fractievoorzitter na het aftreden van Lilian Marijnissen, noemde het partijleiderschap ‘best pittig’. Hij ontving duizenden mails van leden en kiezers, waaruit blijkt dat de SP volgens velen scherper moet analyseren en actiever de aanval moet kiezen. SP-kamerleden zouden hun thema’s niet moeten laten ‘wegkapen’ door andere partijen. Ook klonk de oproep om zich meer op jongeren te richten, een groep waarvan het SP-ledenbestand langzaam groeit.

Tijdens de bijeenkomst vertelden drie zorgmedewerkers hoe zij de gevolgen van de commercialisering aan den lijve ondervinden. De verzorgende IG moet elk zorgmoment verantwoorden en voelde zich opgejaagd: tijd is geld. Psychiater Cobie Groenendijk merkte dat de waarden van commerciële zorginstellingen botsen met die van zorgverleners en patiënten, die moeten ‘knokken’ voor passende hulp. De verpleegkundige sprak van permanente tijdsdruk en een gebrek aan waardering, veroorzaakt door de winstdoelstellingen van zijn instelling.

Dijk maakte zich grote zorgen over een nieuwe bezuiniging van een miljard op de zorg. Hij pleitte voor het afschaffen van de immense bureaucratie en voor het herstel van vertrouwen in zorgmedewerkers. Het huidige systeem gaat volgens hem uit van wantrouwen: zorgverleners worden voortdurend gecontroleerd en moeten stapels formulieren invullen. De bureaucratie dijt uit, terwijl de daadwerkelijke zorg verschraalt.

Psychiater Groenendijk wees op de toenemende ‘schaarste’ in de zorg en op de maatschappelijke gevolgen daarvan. Het aantal euthanasieverzoeken stijgt, zelfs onder jongeren. De samenleving, zei ze, lijkt zieker te worden. De sociale cohesie neemt af, mensen uit verschillende sociaaleconomische milieus ontmoeten elkaar nauwelijks nog. Dat leidt tot gevoelens van isolatie en uitzichtloosheid.

Dijk besloot zijn betoog met een oproep aan de partijen die hebben beloofd de marktwerking in de zorg aan te pakken. Doen zij dat niet, dan moet er de volgende keer electoraal met ze worden afgerekend. Inmiddels is dat met NSC al gebeurd: deze heeft geen enkele zetel meer in de Tweede Kamer.

Het ziet er echter niet naar uit dat de marktwerking in de zorg zal worden aangepakt. Zorgcowboys zullen helaas voorlopig nog alle ruimte krijgen van de combinatie D66, VVD en CDA. Veel werk aan de winkel dus voor Jimmy Dijk om Nederland te overtuigen dat marktwerking in de zorg niet goed is. Hopelijk is het geen vechten tegen de bierkaai…