Jetten I wordt Rutte V

D66, VVD en CDA zijn – evenals de oude PvdA – bestuurderspartijen. Dat is geen positieve kwalificatie. Het betekent vooral dat deze partijen via personele unies opereren voor de machtige lobbygroepen in ons land. De neoliberale draaideur. Een volksvertegenwoordiger wordt bedrijfsbestuurder en omgekeerd. Voormalige bewindslieden uit VVD, CDA, D66 en PvdA die opduiken als bazen van Schiphol en KLM. En recent D66'er Medy van der Laan die na een tijdje bij Berenschot tegenwoordig voorzitter is van de Nederlandse Vereniging van Banken. 

Het gaat goed met haar banken, hun beurswaarde is weer hoger dan hun boekwaarde en het nieuwe kabinet wil het bonusplafond voor werknemers in hun sector verhogen. Daar is immers een personeelstekort. Een tekort dat leidt tot krapte in cruciale delen van onze samenleving. Die financiële experts zijn volgens Jetten c.s. hoognodig voor onze defensie, tegen Poetin, nu Trump niet meer voor de NAVO-wapens wil betalen! 

Ook in andere sectoren heerst een structureel personeelstekort.  Zorg, onderwijs, techniek (installateurs, monteurs), bouw, horeca, logistiek en ambtenarij. 

En op zorg, onderwijs en cultuur moeten we juist bezuinigen. Liefst ook op uitkeringen en lonen. Dat heeft onze ondernemersgoeroe Peter Wennink nu eenmaal aangeraden.

Dat die nieuwe financiële en digitale deskundigen opgeleid moeten worden, net als installateurs, monteurs, bouwvakkers, chauffeurs en ambtenaren - die direct en indirect defensie faciliteren, daar lijkt men aan voorbij te gaan Heet dat niet onderwijs? Wat gebeurt er met gewonde soldaten? Heet dat niet zorg? En willen soldaten niet geregeld ontspannen? Heet dat niet horeca en cultuur? 

Jetten I lijkt dus een doorsnee rechts kabinet te worden, een soort Rutte V. D66 levert weliswaar de premier, maar is ideologisch en programmatisch gewoon weer ondergeschikt, het bekende bijwagentje van VVD-CDA, net als soms de ChristenUnie. Business as usual, in onze knusse lobbycratie. 

Dat de mainstream media dat nog niet zien, komt door een combinatie van hun slechte geheugen, hun fixatie op spectaculair kortetermijn-nieuws en hun angst om het sprookje van die ‘jonge’ Jetten en Bontenbal – het kan wel! - te verstoren.

Het slechte geheugen zorgt voor een gebrek aan belangstelling voor de continuïteit in opvolgende kabinetten. 

Een voorbeeld over Q-koorts. Schoof I weigert een afstandsnorm voor geitenhouderijen vast te leggen, ondanks een dringend advies van de Gezondheidsraad. Wij denken dan onmiddellijk aan de CDA-ministers Ab Klink en Gerda Verburg die eind 2009 precies wisten welke geitenhouderijen besmet waren en welke niet, maar weigerden gemeenten de door hen gevraagde informatie te verstrekken. De privacy van de boeren ging boven alles!

Later bleek dat sommige geitenhouderijen heel dicht bij woonwijken lagen. Nog steeds zijn veel mensen ziek. Intussen is het aantal in ons land geproduceerde geiten – uiteraard vooral voor de export – verdubbeld. In deze periode maakte het CDA frequent deel uit van de regering. 

Een tweede voorbeeld. Rechtbank Noord-Nederland geeft burgers recht op inzage in spuitregisters van lelietelers. Eerder oordeelde de Raad van State dat telers een natuurvergunning nodig hebben voor het gebruik van pesticiden, omdat de overheid wetenschappelijk onvoldoende kan aantonen dat deze middelen ongevaarlijk zijn. Dit alles na een slepende zaak van de Vereniging Meten=Weten tegen de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. 

De slepende bollenzaak spande de vereniging al aan in de zomer van 2021 toen Carola Schouten de verantwoordelijke minister was. ChristenUnie, net als haar twee opvolgers die zo incompetent waren dat ik het journalisten vergeef zich hen niet meer te herinneren. Sindsdien ging het overigens heel goed met onze bollenexport, net als met die van de hele landbouwsector.

Rechts Nederland tamtamt onder leiding van goeroes als Wennink op minder regels.

Het gaat in coalities met de partners VVD en CDA altijd om het afschaffen van regels die burgers, natuur, democratie en vrijheid van meningsuiting beschermen. Regels die rijken, boeren en industrie bevoordelen, worden in deze combinaties natuurlijk niet afgeschaft, maar uitgebreid.

Kortom: journalisten moeten zich niet laten meeslepen door de marketing van politieke campagnes – ‘jong’ en ‘het kan’ - maar zich veel meer verdiepen in de geschiedenis van hun politieke praktijken.

Veel grote problemen waarvan de samenleving nu de last ondervindt, zijn te wijten aan decennialange bezuinigingen door VVD-CDA-kabinetten van Balkenende en Rutte. Desinteresse in de ontwikkeling van het elektriciteitsnet, terwijl de overheid massaal energie uit zon en wind propageerde. Bezuinigen op het openbaar vervoer en sociale woningbouw. Uitstel na uitstel van een oplossing voor het boerenprobleem van stikstof. Jawel, bijwagen D66 knorde soms een beetje.

Als een variant op de formele disclaimer over aandelen: resultaten uit het verleden bieden een onaangename garantie voor de toekomst. Van Jetten I.