Jetten biedt Molukkers excuses aan voor schandalige behandeling door Nederlandse overheid

Premier Rob Jetten heeft namens de Nederlandse regering eindelijk excuses aangeboden aan de eerste generatie Molukkers voor de manier waarop ze door de overheid behandeld zijn. De bijna 13.000 Molukkers werden in 1951 na de Indonesische onafhankelijkheid naar Nederland overgebracht.

Het betrof oud-militairen van het opgeheven koloniale Koninklijk Nederlands Indisch Leger dat strijd had geleverd tegen de Indonesische onafhankelijkheidsbeweging. De militairen en hun familieleden werden afgezet op de Lloydkade in Rotterdam-West. Daar is zondag door de premier het monument Ulu Kora onthuld.

De NOS meldt:

"Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair, voor de gebrekkige opvang en huisvesting, voor niet gezien en in de steek gelaten worden, voor het onvervulde verlangen naar thuis, voor het verdriet en pijn in zoveel Molukse gezinnen, daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan." De aanwezigen reageerden op de excuses met applaus en gejuich. Jetten sprak ook over hoe verder gevolg moet worden gegeven aan deze spijtbetuiging, want "excuses krijgen pas betekenis door de daden die er op volgen". Hoe dat eruit moet komen zien is nog niet concreet. Het zit volgens Jetten "niet in beton gegoten". De Molukse gemeenschap in Nederland heeft daar een belangrijke stem in, zei de premier.

De militairen werden na aankomst ontslagen en met hun gezinnen in kampen gestopt. De regering beloofde hen te helpen bij de terugkeer naar de Molukken maar heeft dat nooit gedaan en liet de Molukkers tientallen jaren wachten, in onzekerheid over hun lot.

NRC schrijft:

In de afgelopen decennia zijn er historische publicaties geweest over de geschiedenis van de Molukkers, tentoonstellingen, documentaires. De politiek tuigde compensatieregelingen op en sprak begripvolle woorden, zegt Jetten. „Maar nog altijd is het historisch onrecht niet duidelijk genoeg erkend en verwoord. Het grote noodzakelijke begin van eerherstel is nooit gemaakt.” Bij de inhuldiging en herdenking spraken naast Jetten ook onder meer John Wattilete, de president in ballingschap van de Republiek der Zuid-Molukken en burgemeester van Rotterdam Carola Schouten.

De erkenning van het leed en de excuses zijn internationaal nieuws. Zo bericht The Guardian:

Jetten benadrukte dat een aanstaand parlementair onderzoek, waarbij de gemeenschap van inmiddels 70.000 afstammelingen betrokken zal worden, van cruciaal belang is. Carola Schouten, de burgemeester van Rotterdam, zei dat ze hoopte dat het monument een plek zou zijn waar verhalen openlijk verteld konden worden. "Ze werden met kilheid behandeld, hun loyaliteit had een hoge prijs en het was vaak een stil verdriet," zei ze tijdens de openingsceremonie. "Het is belangrijk dat het onrecht dat jullie is aangedaan, erkend wordt." Het project om het monument te creëren – door de kunstenaars Jaïr Pattipeilohy en Maurice den Boer, en dat de boeg van een traditioneel schip voorstelt – was een strijd van tien jaar geweest, aldus Yordi Tahamata, voorzitter van de monumentstichting.

De Franstalige nieuwssite La Radio citeert Jetten:

“Ik ben me ervan bewust dat onrecht niet van de ene op de andere dag kan worden uitgewist met excuses. We kunnen de loop van de geschiedenis of de huidige realiteit niet veranderen met een paar zinnen”, voegde hij eraan toe. “Maar ik hoop dat de woorden die ik zojuist heb gesproken, worden opgevat als een vorm van erkenning en een daad van historische rechtvaardigheid voor u”, vervolgde de Nederlandse premier, zich richtend tot leden van de gemeenschap, van wie velen familiefoto's van de eerste generatie, die inmiddels is overleden, vasthielden.