Israël bestempelt journalisten tot terroristen en Nederlandse media doen er aan mee

Anas al-Sharif. Hossam Shabat. Ismail al-Ghoul. Mohammed Qreiqeh. Hamza al-Dahdouh. Ali Shuaib. Fatima Ftouni. Mohammed Washah. Een greep uit de honderden journalisten die gedood zijn door Israël in Gaza en Libanon sinds 7 oktober 2023. En een greep uit de tientallen van hen die door Israël zijn beschuldigd van terrorisme.

Journalisten genieten bescherming onder het internationaal oorlogsrecht, terroristen niet, en dus delegitimeert Israël vaak zonder verifieerbaar bewijs een beroepsgroep die zijn oorlogsmisdaden op camera vastlegt. Maar in plaats van dat elke dodelijke aanval in een duidelijke trend wordt geplaatst in de Nederlandse pers, ontbreekt het vaak aan dergelijke context of bewijs voor die aantijgingen.

Neem de moord van 28 maart op journalisten Ali Shuaib, Mohammad Ftouni en Fatima Ftouni. Hun auto werd geraakt door een Israelische drone tijdens een gerichte aanval. In het artikel ‘Israëlische luchtaanval doodt drie journalisten’ (28 maart 2026) citeert de NRC het Israëlische leger dat stelt dat Shuaib “opereerde als terrorist terwijl hij zich voordeed als journalist”, met de opmerking dat er geen bewijs voor die beschuldiging wordt geleverd. De NRC deelt daarbij een link naar het bericht van het leger op X, waar Shuaib door Israël werd afgebeeld op een foto in een Hezbollah-uniform. Maar gevraagd door Fox News naar de bron van de foto gaf het Israelische leger toe de foto te hebben gephotoshopt.

Een ander voorbeeld betreft de Israëlische moord op journalist Mohammed Washah, wiens auto werd geraakt door een drone op woensdag 8 april. De Volkskrant schrijft in het artikel ‘Israëlische aanvallen doden opnieuw journalisten in Gaza en Libanon’ (9 april 2026) dat 'Israël beweert dat de journalist lid van Hamas zou zijn geweest’ en dat Al Jazeera en Hamas dat ontkennen. Wat niet wordt genoemd is op basis waarvan Israël beweert dat Washah een terrorist was. Dat is in dit geval een foto van Washah die een raketlanceerder bekijkt. Bekijken dus, niet afschieten. Het is onduidelijk of de foto echt is of wat de bron ervan is

Wat zowel de NRC en De Volkskrant ook niet schrijven, is dat Israël al tientallen keren journalisten als terroristen heeft afgeschilderd, zowel voor als na gerichte aanvallen tegen hen. De Israëlische overheid houdt er zelfs een 'Fake Journalists' website op na, opgericht door het Ministerie van Diaspora waar profielen van journalisten verschijnen naast ‘bewijs’ van hun betrokkenheid bij terrorisme.

Dat bewijs bestaat in het beste geval uit screenshots van documenten die het Israëllische leger gevonden zou hebben in Gaza. Niet de documenten zelf, die zijn door geen enkele andere partij ingezien. Onder andere de Britse krant The Telegraph vroeg het Israëlische leger om de documenten in te zien, maar kreeg nul op rekest. Dat die screenshots ook niet altijd logisch zijn, werd duidelijk na de dood van Ismail al-Ghoul in juli 2024. Op de screenshots zou al-Ghoul 10 jaar oud zijn geweest toen hij zich als engineer aansloot bij de Hamas Gaza Brigade. Op vragen van Reporters Sans Frontiers (RSF) antwoordde het IDF dat zijn computer was gevonden in de Gazastrook en deed het verder af met het feit dat het “inlichtingeninformatie” betreft.

Bij gebrek aan daadwerkelijk bewijs wordt er door de Israelische overheid vaak verwezen naar ‘open source’ bewijs, zoals sociale media posts van de journalisten waarin ze afgebeeld staan met Hamasleiders, steun betuigen aan de beweging of de aanslagen van 7 oktober vieren. Hoewel het IDF beweert dat dit een legitieme reden is voor de aanvallen is het onder het internationaal oorlogsrecht geen reden om de beschermde status van een burger op te heffen, tenzij zij direct deelnemen aan vijandelijkheden.

Toch is de Israëlische tactiek ontzettend effectief: het land veroorzaakt verwarring door desinformatie de wereld in te sturen en daarmee de aanvallen op journalisten te verantwoorden. Nederlandse media vallen op deze manier voor de doelbewuste delegitimering van journalisten, zo ook in de hierboven genoemde artikelen van de NRC en De Volkskrant.  

Dit is een uiterst zorgwekkend patroon. Journalisten en opiniemakers dienen in deze gevaarlijke context uitspraken te staven met feiten en bewijs, en kritisch te kijken naar wie welke informatie verspreidt. Media zijn juist in een oorlogssituatie van groot belang in de strijd tegen propaganda door het delen van betrouwbare informatie. Niet alleen in Gaza en Libanon, ook in Nederland.