
Nu de VS zich officieel tot taak heeft gesteld de Europese eenheid te vernietigen om zo onder meer big tech terwille te zijn en tegelijkertijd de Russische dreiging toeneemt, zoeken Europese landen steeds meer samenwerking. Zo wil Ierland, dat geen lid is van de NAVO en zich militair neutraal opstelt, nauwer gaan samenwerken met de verdragsorganisatie.
Ierland waande zich lang betrekkelijk ver van vijanden en dus veilig, maar de wateren rond het eiland krijgen steeds meer aandacht van vriend en vijand. De Ierse regering kwam daarom woensdag met plannen om die beter te beschermen. Om te voorkomen dat de cruciale kabels en leidingen op de zeebodem worden gesaboteerd bijvoorbeeld, of dat Russische ‘onderzoeksschepen’ of tankers van de zogenoemde schaduwvloot komen spioneren. Ierland moet meer samen gaan optrekken met buren Frankrijk en het VK en ook met de NAVO waarvan zij deel uitmaken, staat in de ‘maritieme veiligheidsstrategie’. Ook moet het aansluiten bij de zeebewaking door een verbond van Noord-Europese landen.
In IJsland is de regering ook niet meer gerust op de situatie. Het land zou in 2027 een referendum houden over toetreding tot de EU maar die volksraadpleging wordt fors naar voren gehaald. De IJslanders zullen al binnen enkele maanden hun voorkeur kunnen uitspreken.
Al in 2009 vroeg IJsland EU-lidmaatschap aan, maar in 2013 pauzeerde de toenmalige regering de gesprekken. Dat had alles te maken met de eurocrisis. De huidige regering had in 2027 een referendum beloofd over het hervatten van de gesprekken, maar versnelt het proces nu. Naar verwachting zal ergens in de komende weken een datum worden vastgesteld. Op basis van ingewijden schreef Politico eerder op woensdag al over het naar voren halen van het referendum. Dat zou te maken hebben met door de Verenigde Staten opgelegde importheffingen en de Amerikaanse dreigementen Groenland – soms door president Donald Trump verward met IJsland – in te lijven. De door Trump als ambassadeur in IJsland voorgedragen Billy Long ‘grapte’ al eens dat IJsland de „tweeënvijftigste staat” van de VS zou worden en hij de gouverneur.
IJsland is al wel lid van de NAVO en kan dus op militaire bescherming rekenen, al is onduidelijk hoe dat uit gaat pakken als de VS de agressor blijkt te zijn. Lidmaatschap van de EU biedt een extra garantie tegen het Amerikaanse en Russische imperialisme. Veel Europese landen zijn zich ervan bewust dat als Oekraïne lid was geweest va de NAVO of EU Rusland het nooit gewaagd had het land in te nemen middels een bloedige militaire invasie.
Een obstakel voor het EU-lidmaatschap van IJsland is mogelijk nog wel de visserij, een belangrijke bedrijfstak van de eilandstaat. In de vorige eeuw speelde er een groot conflict over met het VK. Maar omdat de Britten in de Brexit zijn getuind en geen lid meer zijn van de EU is de kans groter dat dit opgelost kan worden.
Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.