Het ongemak van mannen is geen maatstaf voor de ambities van vrouwen

Als klein meisje dat in Amerika woonde, was het mijn grote droom om de baas van de Phillies-honkbalploeg te worden. Ik had honkbal nooit gespeeld, niet eens softbal; de droom kwam voort uit een bijna religieuze toewijding aan de sport en een notitieboekje dat mijn opa en ik samen onderhielden met de statistieken van alle spelers van het team. Die droom was al snel voorbij toen ik als tiener merkte dat ik niets te maken wilde hebben met honkbal of softbal spelen. Terecht, maar ook moeilijk om zo’n mooie droom te laten gaan.

Zondagavond zat ik lekker op de bank klaar om de WK-wedstrijd tussen Noorwegen en Brazilië te kijken. In de aanloop naar de wedstrijd brachten de commentatoren het gesprek op de eventuele nieuwe bondscoach van het Nederlandse herenelftal. Interessant, dacht ik, dat er een mogelijkheid is dat Sarina Wiegman in de voetsporen van Koeman komt te treden. Ik was al trots om dit jaar zoveel vrouwelijke scheidsrechters te zien; misschien is dit eindelijk het moment waarop een vrouw bondscoach wordt - wie weet?

Die gedachte was nog maar net bij me opgekomen of Pierre van Hooijdonk nam het woord: “Ze heeft geen ervaring op het allerhoogste niveau in de mannenwereld. Ik hoor iedereen zich in allerlei bochten wringen als de vraag wordt gesteld of een vrouw bondscoach kan worden. Voor mij bestaat die bocht niet. Voor mij is het: nee.” Ik ging meteen rechtop zitten op de bank. Dat Wiegman geen ervaring heeft in het mannenvoetbal zou een nadeel kunnen zijn, dat begrijp ik. Maar wanneer heeft een gebrek aan ervaring in het vrouwenvoetbal mannen er ooit van weerhouden om vrouwenploegen te coachen? De huidige bondscoach van de vrouwen is toch een man?

Maar hij was nog niet klaar. Terwijl hij Sherida Spitse voortdurend onderbrak, spuwde Van Hooijdonk de ene bizarre opmerking na de andere: dit keer was zijn argument dat we “in deze tijden te maken hebben met een heleboel jongens die een andere afkomst hebben” en “daar zitten heel veel spelers bij in wiens cultuur de vrouw gewoon niet zo op hetzelfde niveau staat als de man.” Op dat moment begon ik tegen de tv te schreeuwen. Blijkbaar zou het gebrek aan respect van een mannelijke speler voor een vrouwelijke coach bepalend zijn voor haar geschiktheid voor de functie, in plaats van zijn geschiktheid voor het team. Ik kan me voorstellen dat ik niet de enige was die volkomen verbijsterd in de woonkamer zat, omdat we in Nederland in 2026 nog steeds dit soort discussies voeren.

Als Wiegman de juiste ervaring voor de functie heeft, is dat wat telt. Zo niet, dan is dat ook prima. Wat mij betreft is het niet noodzakelijk dat een vrouw bondscoach wordt simpelweg omdat ze een vrouw is; het is vanzelfsprekend dat haar ervaring haar geschikt moet maken voor de functie, net zoals dat voor ieder ander zou gelden. Wat wel noodzakelijk is, is dat we ophouden het ongemak van mannen te gebruiken als maatstaf voor wat vrouwen kunnen of niet kunnen bereiken. Wat Van Hooijdonk eigenlijk zegt is dat vrouwen zich kleiner moeten maken en hun ambities moeten bijstellen om tegemoet te komen aan onzekere mannen die zich bedreigd voelen door vrouwen in machtsposities. Zo’n boodschap zou vrouwen en mannen gelijk woedend moeten maken.

Als ik terugdenk aan die kleine Julia, de Julia die zichzelf oprecht zag als de baas van de Phillies, weet ik zeker dat alles mogelijk is. Ik zag geen enkele vrouw in die rol, maar ik geloofde toch in mijn vermogen om een plek voor mezelf te veroveren. Voordat ik het gebrabbel van mannen zoals Van Hooijdonk hoorde, voordat ik mezelf kleiner leerde maken om mannen op hun gemak te stellen, geloofde ik rotsvast in mijn eigen kracht en dromen. Ik hoop oprecht dat elk meisje dat zondagavond luisterde, er zeker van is dat ze alles kan worden wat ze maar droomt, zelfs de bondscoach van het Nederlandse herenelftal.