Het eerste dominosteentje gaat om: Deens pensioenfonds dumpt staatsobligaties VS

Het Deense pensioenfonds voor docenten en academici, AkademikerPension, gaat zijn Amerikaanse staatsobligaties van de hand doen. Het fonds wil nog deze maand al het schuldpapier met een waarde van 100 miljoen dollar verkopen. De belangrijkste reden voor het dumpen van de staatsobligaties is zorg over de Amerikaanse overheidsfinanciën, al speelt Trumps agressie ook een rol.

De stap komt op een pikant moment. Nu Donald Trump dreigt met hogere importheffingen voor landen die zich verzetten tegen de door hem gewenste annexatie van Groenland, wordt er volop gespeculeerd over de mogelijke stappen die Europa kan zetten om terug te slaan.

Economen wijzen er in dat verband op dat een groot deel van de Amerikaanse staatsobligaties in Europese handen is: pensioenfondsen, centrale banken en banken bezitten voor ruim 3.000 miljard dollar aan Amerikaans schuldpapier.

Mochten Europese partijen besluiten om die schulden massaal van de hand te doen, dan zou dat vergaande gevolgen hebben voor de VS. Omdat de waarde van de obligaties in zo’n scenario daalt, gaat de rente omhoog. En dat betekent weer dat de Amerikaanse overheid meer (rente) moet gaan betalen om het begrotingstekort te financieren.

Er resten het Trump-regime dan ruwweg drie mogelijkheden: hogere belastingen heffen, fors bezuinigen en/of het financieringstekort verder laten oplopen. De eerste twee opties zullen Trump in eigen land niet populairder maken. De laatste mogelijkheid, een nog hoger tekort op de begroting, zal het vertrouwen in de Amerikaanse overheidsfinanciën verder ondermijnen – met nog weer hogere rentes tot gevolg.

De Amerikaanse staatsschuld bedraagt nu al ruim 124 procent van het bruto binnenlands product. Ter vergelijking: de Nederlandse staatsschuld is met 42 procent van het bbp een stuk lager. De Amerikaanse schuld is beter te vergelijken met die van Italië (135 procent van het bbp).

“Nooit eerder zijn de VS zo afhankelijk geweest van buitenlands kapitaal als nu”, schreef George Saravelos, chef valutaresearch bij Deutsche Bank, vorige week. “In een omgeving waar de geo-economische stabiliteit van de westerse alliantie existentieel wordt bedreigd, is het onduidelijk waarom Europeanen bereid zouden zijn deze rol nog langer op zich te nemen.”

Het Deense pensioenfonds voor academici bedankt nu voor deze rol. De vraag is wie volgt.