Het bekogelen van de politie met (zwaar) vuurwerk moet stoppen

De aanslag met een vuurwerkbom op het partijbureau van D66 op 7 mei maakte met een harde klap duidelijk dat zwaar vuurwerk gevaarlijk is, dit mogelijk zelfs voor de democratie, en maakt opnieuw duidelijk dat daar wat aan gedaan moet worden. Niet alleen in woorden maar ook in daden. Dit opiniestuk vliegt dit veiligheidsvraagstuk aan via de route van veiligere arbeidsomstandigheden voor politieagenten, en wijst er op dat het consumentenvuurwerkverbod jaarwisseling 2026/2027 waarschijnlijk alleen succesvol zal zijn als er tijdig een Europees verbod op zwaar vuurwerk komt.

Om voor elkaar te krijgen dat de politie tijdens de oud en nieuw viering, bij anti-AZC rellen, bij voetbalrellen en bij andere gelegenheden, niet meer bekogeld wordt met (zwaar) vuurwerk, en om nu eindelijk een veiligere oud en nieuw-viering voor mens en dier voor elkaar te krijgen heb ik dit opiniestuk geschreven en ben ik de petitie ‘Verbied zwaar vuurwerk in de Europese Unie met ingang van 1 juli 2026’ gestart.

Dankzij de hele grote inzet van Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle en burgemeester Carola Schouten komt er een EU-vuurwerkwet, en het grote voornemen in Nederland is om over te gaan tot een algeheel consumentenvuurwerkverbod tijdens jaarwisseling 2026/2027. Tot zover het goede nieuws. Het minder goede nieuws is dat die EU-vuurwerkwet aldus procedure deskundigen mogelijk pas in het jaar 2030 in werking treedt, na het doorlopen van een hele hele lange procedure, en opmerkelijk genoeg is (ondanks dat er al wat tijd overheen is gegaan) nog niet alles geregeld als het gaat om het in te voeren.

Wat ook minder goed nieuws is, is dat de invoering van het consumentenvuurwerkverbod in Nederland dreigt te mislukken als er niet tijdig strengere Europese regels voor vuurwerk komen. Immers, voor menig vuurwerkliefhebber is dat wat er straks dit najaar in Duitsland, België en elders (van onder de toonbank) aan vuurwerk te koop is, wel heel aantrekkelijk.

Terwijl politieagenten, hulpverleners, dierenliefhebbers et cetera snakken naar minder vuurwerkoverlast, en minder gezondheidsschade door (zwaar) vuurwerk, en openbare-ordefunctionarissen snakken naar minder vuurwerkbommen, is de (Europese) politiek tot nu toe traag met het overgaan tot daden.

De burgemeester van Deventer verwoordde in een mail aan ondergetekende de situatie als volgt:

“Burgemeesters staan de komende jaren voor een aanzienlijke opgave om de Wet veilige jaarwisseling effectief uit te voeren, terwijl er op nationaal en Europees niveau nog belangrijke onzekerheden bestaan. Het is duidelijk dat lokale handhaving en maatregelen alleen onvoldoende zijn zolang zwaar vuurwerk binnen Europa relatief eenvoudig verkrijgbaar blijft.”

Om voor elkaar te krijgen dat de nationale en Europese overheden overgaan tot daden inzake (zwaar) vuurwerk m.i.v. 01 juli 2026, is ondergetekende daarom een petitie gestart. De petitie kreeg tot nu toe steun van meer dan 280 burgers en politici, steun van de burgemeesters van Zutphen, Montferland en Leusden, en ook handtekeningen uit andere EU-landen. Die burgemeesters willen terecht een veiligere jaarwisseling, niet alleen veiliger voor burgers en dieren, maar ook een veiligere jaarwisseling voor politieagenten en hulpverleners. Dat een deel van de Nederlandse politieagenten overweegt om nieuwsjaarsdiensten te ontwijken vanwege de toegenomen gezondheidsrisico's, is iets wat op zijn minst te denken moet geven.

Inzake het consumentenvuurwerkverbod jaarwisseling 2026/2027, daarvoor wordt de compensatie voor de handelaren nu geregeld, maar zijn de effectieve handhaving, "het alternatief" en "het harde optreden tegen illegaal vuurwerk" nog niet geregeld. Analyse leert dat het consumentenvuurwerkverbod jaarwisseling 2026/2027 waarschijnlijk alleen succesvol kan zijn als er tijdig een Europees verbod op zwaar vuurwerk komt (m.i.v. 01 juli 2026) en liefst ook z.s.m. strengere Europese regels voor het vuurwerk wat dan nog wel mag, om vuurwerktoerisme te ontmoedigen. Iets harder geformuleerd, zonder een tijdig Europees verbod op zwaar vuurwerk is de kans op het mislukken van het consumentenvuurwerkverbod groot. 

Ik roep hierbij een ieder op die wil dat er in Europa een verbod op zwaar vuurwerk komt m.i.v. 01 juli 2026 voor de veiligheid van politieagenten, hulpverleners, burgers en dieren, en voor een consumentenvuurwerkverbod wat wel een succes is, om in actie te komen.

De petitie ‘Verbied zwaar vuurwerk in de Europese Unie met ingang van 1 juli 2026’, is hier te vinden: https://vuurwerkverbodeuropa.petities.nl