
Tien Europese landen vormen samen een strijdmacht die los van de NAVO kan opereren. Dat heeft generaal Sir Gwyn Jenkins, hoofd van de Royal Navy, bekendgemaakt. De VS maakt geen deel uit van de Joint Expeditionary Force (JEF). Het doel van de strijdmacht is Russische dreigingen vanaf de "open zeegrens" in het noorden af te schrikken omdat "Rusland de grootste bedreiging voor onze veiligheid blijft vormen".
De JEF omvat Nederland, alle vijf Noordse landen en de drie Baltische staten, met het VK als grootste militaire lid. Canada overweegt ook toetreding, nu sommige NAVO-leden hun reactie op de toenemende Russische agressie aanscherpen. (...) Het doel van de nieuwe maritieme strijdmacht, die "indien nodig" zou worden aangestuurd vanuit het Britse militaire hoofdkwartier in Northwood, in het noordwesten van Londen, zou zijn om gezamenlijk te trainen en zich voor te bereiden. De strijdmacht zou ook "ontworpen zijn om onmiddellijk te kunnen vechten indien nodig, met echte capaciteiten, echte oorlogsplannen en echte integratie", zei Jenkins, hoewel de marine moeite had om een oorlogsschip beschikbaar te stellen aan het begin van de oorlog in Iran. Het duurde meer dan drie weken na een droneaanval op de Britse basis Akrotiri op Cyprus voordat HMS Dragon naar de oostelijke Middellandse Zee werd gestuurd, en de torpedobootjager moest later aanmeren om problemen met de toiletten en de watervoorziening te verhelpen. Jenkins zei dat de crisis in het Midden-Oosten de marine in de schijnwerpers had gezet. "Waren we voldoende voorbereid? Kunnen we vandaag de dag vechten, en zo ja, waarmee?", vroeg hij zich af, eraan toevoegend dat de marine een algemeen actieplan had.
De JEF is al eerder gevormd en sinds 2018 operationeel maar wordt nu genoemd als alternatief - "aanvulling" in diplomatieke termen - voor de NAVO . Het is een samenwerking van, naast Nederland en het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland, IJsland, Estland, Letland en Litouwen. Canada sluit zich wellicht aan. De vloot van de JEF gaat mogelijk ook schepen van de Russische schaduwvloot tegenhouden die ondanks waarschuwingen van Londen door de Straat van Dover blijven varen, veelal begeleid door Russische oorlogsschepen. De afgelopen weken passeerden 98 tankers die onder de sancties vallen door de Britse wateren.
Sinds Donald Trump in de VS aan de macht is, is onzeker of NAVO-lidstaten als het er op aan komt nog wel kunnen rekenen op militaire steun van de Amerikanen. Bovendien heeft Trump enige tijd gedreigd met een invasie van Groenland, onderdeel van het Deense koninkrijk.
Begin deze maand bezocht de Britse Chief of Defence Air Chief Marshal Sir Richard Knighton zijn Nederlandse ambtsgenoot de Commandant der Strijdkrachten (CDS) generaal Onno Eichelsheim. De twee overlegden twee dagen. Defensie schreef daarover:
De veiligheid op de Noordzee kwam eveneens aan bod. Daar varen vaak Russische schepen, die beide landen in de gaten moeten houden. Dat toezicht is nodig om kritieke infrastructuur te kunnen beschermen tegen bijvoorbeeld spionage. Beide militaire autoriteiten erkennen dat nieuwe inzichten en capaciteiten nodig zijn om hiermee om te gaan.
Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.