Geen Nederlands geld voor Israëlische wapens

Nederland moet stoppen met de import van Israëlische wapens omdat dit bijdraagt aan Israëls genocide in Gaza, betogen Thomas van Gool en Frank Slijper van vredesorganisatie PAX.

De Nederlandse regering kocht vanaf 2020 voor zeker 2,36 miljard euro bij de Israëlische wapenindustrie. Vorig jaar alleen maar liefst 1,13 miljard en in de eerste helft van dit jaar 163 miljoen. Daarmee is ons land een van de grotere importeurs van Israëlische wapens. Europa als geheel is helemaal een grote speler. Van de Israëlische wapenexport ging vorig jaar 36 procent naar Europa.

Mede hierdoor boekt de Israëlische oorlogsindustrie al jaren recordwinsten. In 2024 exporteerde het land voor bijna 15 miljard dollar. In 2025 was dat zelfs ruim 19 miljard, waarmee Israël de op zes na de grootste exporteur ter wereld is. De verwachting is dat dit aankomende jaren verder zal stijgen.

De grootschalige import van Israëlische wapens door Nederland (en Europa) is onacceptabel. Eerst en vooral omdat hiermee schendingen van het internationaal recht worden gefinancierd. Denk aan de genocide in Gaza, het toenemende geweld tegen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever en bombardementen in andere landen in de regio, waaronder Libanon. Export is voor de Israëlische bedrijven cruciaal om te overleven en weer nieuwe wapens te ontwikkelen. Ook voor de Israëlische schatkist – en daarmee het leger – is een bloeiende export uiteraard van groot belang, te meer omdat een aantal van de grootste producenten staatseigendom zijn.

Wat weerzinwekkend is, is dat Israëlische wapens worden getest op Palestijnen. Op beurzen en websites worden wapens geregeld aangeprezen als battle tested. Dat betekent in de praktijk vaak dat burgers ermee zijn gedood in het laboratorium dat Palestina heet. Ook Nederland koopt militair materieel van Israël dat battle tested is.

Een ander probleem van wapenimport uit Israël is dat het land hiermee invloed krijgt. De zwakke houding van Nederland (en de EU) – ondanks genocide zijn er geen noemenswaardige maatregelen tegen Israël genomen – is in ieder geval deels hiermee te verklaren. Deze afhankelijkheid staat strategische autonomie van de EU in de weg. Het staat ook in schril contrast tot de snelle afbouw van economische afhankelijkheden van Rusland na februari 2022.

Het kabinet zegt bij voorkeur Europees te kopen, maar beweert dat er geen alternatieven zijn voor bepaalde Israëlische wapens. Dit ondanks een aangenomen motie in januari dit jaar die eist dat Nederland de afhankelijkheid van de Israëlische wapenindustrie afbouwt.

Dat er geen alternatieven zouden zijn, is te betwijfelen: Spanje staakt wel de aanschaf van wapens die Nederland nog steeds koopt. Kennelijk ziet Madrid wel alternatieven. Bekend is verder dat bepaalde Israëlische wapens worden aangeschaft die ook in Europa worden geproduceerd, bijvoorbeeld anti-drone systemen. De bewering van het kabinet dat er geen alternatieven zijn, is sowieso niet te controleren, want omwille van ‘veiligheids- en commerciële belangen’ is informatie hierover geheim.

Daarnaast is de vraag of Nederlandse militairen zich senang voelen bij het gebruik van wapens die ingezet worden voor genocide. Het antwoord hierop laat zich raden. Bovendien blijkt uit een opiniepeiling dat Nederlanders liever geen wapens van Israël kopen. Van de ondervraagden zegt 48 procent hier tegen te zijn, tegenover enkel 13 procent die dit geen probleem vindt.

Volgende week (6-8 oktober) gaat de Tweede Kamer in debat over de Defensiebegroting. Hopelijk kan het parlement het kabinet dan dwingen om serieuze stappen te zetten om de afhankelijkheid van de Israëlische wapenindustrie in rap tempo af te bouwen en te beëindigen. Geen geld voor genocide. Dat zou vanzelfsprekend moeten zijn.  

Thomas van Gool is expert Israël-Palestina en Frank Slijper expert wapenhandel, allebei bij vredesorganisatie PAX