Een 'memorandum of understanding' tussen VS en Iran, dat betekent bijna niets

Als er geen kinken in de kabel komen, tekenen de Verenigde Staten en Iran komende vrijdag een memorandum of understanding. Leiders in de hele wereld hebben enthousiast gereageerd. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres leidt min of meer het applaus. Ook al wordt de inhoud van dit document door beide partijen verborgen gehouden,

Een memorandum of understanding, daar weet ik alles van. Ik heb meer dan dertig jaar mijn brood verdiend bij een organisatie die zich bezig hield met internationale samenwerking van instellingen voor hoger onderwijs. Die sloten aan de lopende band memoranda of understanding. Ze behoorden tot de vaste oogst waar delegaties naar universiteiten uit andere kanten van de wereld mee thuis kwamen. Het betekende in feite niet meer dan een afspraak om door te gaan met verkennende gesprekken. Die konden dan uiteindelijk leiden tot gezamenlijk onderzoek of de uitwisseling van studenten en docenten. Maar heel vaak bleef het bij die verklaring van goede wil. Dan kwam er verder niks van. Of iets heel kleins.

De Verenigde Staten hebben de blokkade van Iran onmiddellijk beëindigd in ruil voor zo´n document. Van zijn kant belooft Iran vrijdag - als het document ondertekend wordt - de straat van Hormuz open te stellen. Eerst moeten er nog even alle mijnen worden verwijderd. Wat er nog meer in dat memorandum staat, mag de wereld nog niet weten. Het gerucht gaat dat 35 miljard aan bevroren Iranese tegoeden worden vrijgegeven.

Bovendien hebben beide partijen afgesproken dat ze vanaf vrijdag minstens zestig dagen lang door onderhandelen. Dat kan op die manier eindeloos doorgaan. De leiders in Teheran hebben hun grote talent op dit gebied afdoende bewezen.

Iran viert dit resultaat als een overwinning. Daar hebben de radicale leiders van dit land groot gelijk in. In feite keert men terug naar de situatie van vóór het conflict. De Verenigde Staten hebben zeker een half biljoen dollar uitgegeven aan een oorlog zonder resultaat. Het Iraanse regime heeft zijn slagkracht behouden. De oppositie is zonder genade en ten koste van minstens 40.000 levens neergeslagen. De bondgenoten Hezbollah en de Houthi kunnen nog steeds militaire actie ondernemen. Het zuiden van Libanon is door het Israëlische leger verwoest. Daarbij zijn - veelzeggend detail - ongelooflijk veel historische monumenten door bombardementen vernietigd. Dat komt bovenop het ongehoorde menselijke lijden dat wordt veroorzaakt door het feit dat meer dan een miljoen Libanezen op de vlucht zijn gejaagd.

Op nucleair gebied heeft Iran geen enkele concessie gedaan. Het beweert net als vroeger dat de ontwikkeling van atoomwapens niet op de agenda staat. Boeiend detail: de hoofdkop van de regeringsgezinde Times of Israel luidde maandagochtend: Trump calls Netanyahu 'very difficult guy', says attacks on Iran could resume if nucleair deal not reached.

De nederlaag van de Verenigde Staten is compleet. Wat een afgang, zeker aan de vooravond van het tweehonderdvijftigjarig bestaan. Donald Trump staat aan het hoofd van een kapseizend imperium.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin, zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandalige compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de geringe standvastigheid van de oranjefans.