De vragen die het Vredescafé in den haag oproept

Nico schrijft een serie over oorlog, dit is aflevering 106

Lange tijd kende ik Bertha von Suttner (1843-1914) alleen van een tramhalte in Duitsland die naar haar verwees. Maar op 19 mei veranderde dat. Bij het Vredescafé in Den Haag. Daar draaide de avond rond Von Suttner, die ooit vond dat een wereld zonder wapens mogelijk was. Door haar visie liet Carnegie het Vredespaleis verrijzen. En ook de jaarlijkse Nobelprijs voor de Vrede kwam door haar tot stand.

De vredeshistoricus Peter van den Dungen opende de avond met een inleiding waarin hij mensen die in het verleden veel voor de vrede hadden betekend tot leven bracht. Behalve Von Suttner had hij het ook over Nobel, Kant en Erasmus. Ineens werd mij duidelijk wat voor belangrijke historische rol de regio Den Haag en Rotterdam in het streven naar vrede hebben gespeeld. Al in 1511 schreef de filosoof Desiderius Erasmus in de Lof der Zotheid: ‘Wat is er nou dwazer dan om willekeurige redenen zo’n strijd aan te gaan waar voor beide partijen altijd meer ellende dan goeds van komt.’ In ‘Vredes Weeklacht uit 1517 ging Erasmus nog dieper op het verschijnsel oorlog in.

Van den Dungen rakelde de geschiedenis van Den Haag als vredesstad op en hij pleitte voor de oprichting van een vredesmuseum in Den Haag. Hij zei verder: “Kunnen we wapens afschaffen? Dat kan alleen als er iets anders voor in de plaats komt. En dat is het recht. Vergeet niet dat de rechters in het Vredespaleis 700 oorlogen hebben weten te voorkomen.”

Anne Tabak kwam als tweede aan het woord. Zij houdt zich bezig met vredeseducatie. “Mijn doelgroep is 14 jaar. Geloven in geweld is pas echt naïef. Geweld is een teken van onmacht. Het gaat om het ontwapenen van het denken. Noem alles bij de naam. Oorlog is oorlog. We moeten langzichtig worden.”

Tabak goot de informatie over Von Suttner in de vorm van een kloek stripboek, omdat zij meende daarmee beter tot haar doelgroep door te kunnen dringen. De tekst is van haar, de tekeningen van Karin Blaauwijkel en Emma Ringelding, de uitgever Syndikaat in Epse. Achterin het boek staan 10 pagina’s met interessante feiten over het leven en de opvattingen van Bertha von Suttner. Als dochter van een vroeg overleden generaal schrijft ze een pacifistisch boek, ‘De wapens neer’. Dat is ook de tijd waarin Max Havelaar een aanklacht schrijft tegen het kolonialisme. Von Suttner verwachtte toen dat het mogelijk was om na de afschaffing van de slavernij te streven naar het afschaffen van de oorlog. Hevelen we dat onderwerp over naar de actualiteit, dan kan het aardig zijn om te discussiëren over de vraag: ‘Als het ons lukt om een einde te maken aan het kolonialisme, zou dat dan ook kunnen lukken met het beëindigen van oorlogen? Dat democratische staten meer heil zien in economische samenwerking dan wederzijdse vernietiging. Vindt u dat enorm naïef, denk dan aan Anne Tabak die zegt dat geloven in geweld pas echt naïef is.