De onderwerping van de vrouw is geen nieuw fenomeen

Geschokt is het woord dat het nieuws de afgelopen week domineerde nadat bekend werd dat ook in Nederland mannen hun vrouw hadden gedrogeerd en verkracht. Ongeloof volgde. Ondanks Gisèle Pelicot, die in gedrogeerde staat werd verkracht door vele mannen. Die werd gefilmd door haar eigen echtgenoot. Ondanks de vele vrouwen die zich melden bij de politie omdat ze zichzelf, nadat een man hun drankje had gevonden, aantroffen in een vreemd bed bij een man die ze niet kenden. Ondanks het feit dat onderzoek uitwijst dat vrouwen juist in hun eigen huis gevaar lopen. Het is tijd om onder ogen te zien dat we niet zozeer geschokt zijn door het feit dat vrouwen slachtoffer worden van geweld, we zijn geschokt dat wegkijken niet langer makkelijk of mogelijk is.

Toen ik als kind hoorde dat het buurmeisje was verkracht door een dertig jaar oudere buurman had ik nog geen idee wat dat betekende. Wel wist ik dat zelfverdedigingslessen opeens een hele rage waren. Samen met de andere meisjes uit mijn klas leerde ik hoe je een volwassen man van je af kon duwen. De instructrice die ons dit leerde heette Mars. Wat me het meeste bijbleef van de lessen was dat ze, ondanks haar naam en tot mijn grote teleurstelling, nooit marsjes of andere snoepjes uitdeelde. Ik leerde dat ik een plankje vurenhout doormidden kon slaan, maar daarna wel pijn had aan mijn hand. Dat als er een man uit de bosjes sprong en me aan zou vallen, ik waarschijnlijk niets tegen hem kon beginnen (mijn vriendinnetje Maartje was al veel te zwaar om van me af te krijgen). Ik leerde ook dat ik in ieder geval weinig hoefde te vrezen van de mannen die ik kende. Dus kroop ik in boeken en las ik avonturen van stoere meisjes die in hun eentje bergen beklommen terwijl ik veilig onder de dekens lag.

Onze hele aanpak van geweld tegen vrouwen heeft zich decennialang alleen maar bezig gehouden met het gedrag van vrouwen en meisjes. Ons werd verteld wat we wel en niet aan moesten trekken om te zorgen dat we geen doelwit waren. Hoe we onze handen op onze drankjes moeten leggen in de club. Hoe we mannen vriendelijk glimlachend, maar tegelijk streng, nee moesten verkopen als we geen zin hadden. Hoe we niet moesten provoceren, niet frigide moesten zijn, niet te luid maar ook niet te stil. Hoe het altijd onze schuld was als een man over de schreef ging, want dan hadden we maar….

Nog steeds wordt vrouwen verteld dat als ze zich maar genoeg emanciperen ze geen slachtoffer zullen worden van geweld. Ze moeten financieel zelfstandig zijn, emotioneel sterk, nee kunnen zeggen, op krav maga cursus gaan, gevoelig zijn maar niet hysterisch, feitelijk en strategisch zijn zonder hun vrouwelijkheid te verliezen, zich nooit opstellen als een slachtoffer en bovenal moeten ze begrip opbrengen voor de arme mannen die slaaf zijn van hun emoties en hun lusten.

Toen ik nog studeerde was de heersende mening onder medestudenten en vrienden dat als een vrouw seks wilde, ze het maar hoefde te vragen, of een keer met haar heupen hoefde te schudden in de club, en dan was het wel in kannen en kruiken. Hoe oneerlijk was dat, terwijl mannen (die in tegenstelling tot vrouwen altijd zin hadden) er de hele dag naar op zoek waren maar geen schijn van kans maakten bij de vrouwen waarmee zij dansten tijdens het uitgaan. Het verklaarde mijn eigen driften niet, en de afwijzingen die ik net zo vaak ontving als mijn vrienden. Toch is dit gedachtegoed niet verdwenen. We vinden het bijvoorbeeld terug in de manosfeer, waar wordt gesteld dat 80% van de vrouwen slechts interesse heeft in de top 20% van de mannen. Deze ideeën zijn niet nieuw. Net zo min is de gedachte nieuw dat vrouwen beschikbaar moeten zijn voor de mannen die hen kiezen. Internet is niet de veroorzaker van geweld. Verkrachting binnen het huwelijk is sinds 1992 strafbaar en wordt nog steeds zelden vervolgd, laat staan bestraft.

We leven in een samenleving waar we generaties mannen en jongens hebben verteld dat ze onmachtig staan tegenover de hormonen en lusten die ze voelen. Waar alleen vrouwen verantwoordelijk zijn voor het reguleren van emoties (die van henzelf maar ook die van hun partners). Waar veiligheid voortkomt uit de keuzes die vrouwen maken en waar mannen recht hebben op de tijd, aandacht en liefde van die vrouwen, ondanks dat ze dit veel te vaak niet krijgen. We leven in een samenleving waarin de beschikbaarheid van de vrouw, voor de man, geetaleerd wordt op billboards en in reclames en waar mannen er altijd naar moeten streven om de macht, die ze van nature hebben, in handen te krijgen.

Mijn ex-man mishandelde mij. Niet omdat hij een ziek of slecht mens was, maar omdat dat de manier was om te krijgen waar hij recht op had. Op mijn aandacht, mijn geld, mijn liefde. Recht op een verzorgd huishouden en op een kind dat zijn succes spiegelde. En recht op seks. Als hij dat niet kreeg, was hij zielig. Een man heeft er oprecht last van als hij zijn zaad niet kwijt kan. Dat had ik ook geleerd van de vele mannelijke vrienden die over de jaren heen klaagden over blauwe ballen en de onterechte pijn van de vele afwijzingen die ze moesten incasseren. Dus dwong mijn ex het af. Door te bedelen, met spullen te gooien, te dreigen, me te negeren, verdrietig te zijn of uiteindelijk door geweld. Daar voelde hij zich niet schuldig over, maar ik. Want ik onzegde hem iets waar iedere man recht op had, iets dat iedere vrouw altijd kon krijgen maar waar mannen voor moesten werken. Ik had macht terwijl hij degene was die macht moest uitoefenen. Want hij was een man.

Hoeveel makkelijker had mijn ex het gehad als hij op de vele forums was gestuit waar ze hem uit konden leggen hoe hij aan de drugs kon komen die mij zonder slag of stoot zou onderwerpen. Hoe handig was het geweest als hij er status en geld aan zou kunnen ontlenen als hij vervolgens mijn beelden zou delen met de enigen van wie de mening echt telt, andere mannen. Dan kon hij eindelijk, zonder al teveel moeite of afwijzing, de dingen krijgen waarvan de hele wereld hem al decennia overtuigde dat hij er onomstotelijk recht op had.

De collectieve verbazing en verontwaardiging over chemische onderwerping vindt alleen plaats omdat we de schuld niet langer kunnen afschuiven op de vrouwen die het geweld ondergaan. Had je maar nee moeten zeggen, hem moeten geven wat hij wilde, een krav maga cursus moeten volgen, niet naar de club moeten gaan… Het gaat opeens allemaal niet meer op. Want een bewusteloze vrouw kan zich niet verweren. En thuis was nooit de plaats waarvan werd gezegd dat het onveilig was. Het patriarchaat heeft zich eindelijk in volle omvang vertoont aan allen die haar ontkenden. En nu moeten we er iets mee. Want het etaleren van onze schok is niet alleen hypocriet, het biedt ook geen oplossing voor een probleem waarvan we al tijden hadden moeten weten dat het er was. Ik en vele andere meisjes en vrouwen wisten het namelijk al lang.