De hittegolf is een weerfenomeen én een politiek fenomeen

Voor het eerst in de geschiedenis geldt in een groot deel van Nederland code rood vanwege de extreme hitte. Nederland staat daarin niet alleen. In heel Europa sneuvelen temperatuurrecords, sluiten scholen, begeeft infrastructuur het en vielen er zelfs doden.

Dit zijn helaas geen losstaande tragedies. In de afgelopen vier jaar zijn in Europa meer dan 200.000 mensen door hitte omgekomen, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie, die eraan toevoegt dat "bijna al die sterfgevallen te voorkomen waren”.

Te voorkomen. Dat is het woord dat we moeten vasthouden. Daarmee zegt de WHO dat deze crisis niet enkel door het weer wordt veroorzaakt. Maar ook door gemaakte keuzes, politieke keuzes. De hittegolf is dus niet enkel een weerfenomeen; ze is ook een politiek fenomeen. 

De klassieke politieke partijen hebben de wetenschappelijke waarschuwingen grotendeels genegeerd en dit decennialang. Groenen werden beschuldigd van doemdenken. Onze economieën bleven hangen aan het verslavend infuus van fossiele brandstoffen. De politiek behandelde de klimaatcrisis niet met de urgentie die nodig was. 

Maar vandaag is er zeker geen excuus meer om terug te gaan. De klimaatcrisis veroorzaakt menselijk lijden, dat is niet langer te ontkennen. 

De crisis is ook diep ongelijk. Hitte treft niet iedereen op dezelfde manier. Terwijl de gemiddelde Europeaan kreunt onder hitte, zitten de miljardairs van de olie-industrie lekker fris in de airco, of op hun privéjacht. Wie het minst aan deze crisis heeft bijgedragen, betaalt vaak de hoogste prijs. Klimaatverandering is niet alleen een milieuprobleem, het is ook een crisis voor onze volksgezondheid, en bijzonder sociaal onrechtvaardig.

Toch koos de Europese Volkspartij (de Europese familie van het CDA) er in de tweede beleidsperiode van commissievoorzitter Ursula von der Leyen voor om, samen met conservatieven en extreemrechts, de Green Deal te verzwakken en te ontmantelen. Van de Natuurherstelwet en de EU-ontbossing verordening tot het terugdraaien van belangrijke duurzaamheidsregels: zij breken precies die bescherming af die mensen kan beschermen tegen het extreme weer dat de klimaatcrisis brengt. 

De geschiedenis zal het Europe rechtse kamp van vandaag scherp veroordelen omdat zij al jarenlang de belangen van een handvol multinationals laten primeren op het welzijn van de Europese burgers. De groene politieke familie zegt al decennialang dat klimaatbescherming eigenlijk ‘mensen beschermen’ is. Dat is altijd de kern van onze politiek geweest. Daarom hebben wij consequent gestreden voor hernieuwbare energie, energiebesparing, gezondere steden en natuurherstel. Niet als abstracte idealen, maar omdat zij Europa gezonder maken, en zelfs geopolitiek sterker. Hernieuwbare energie is is de weg naar lagere energierekeningen en minder afhankelijkheid van petrostaten, en zo ook sociaal en zelfs defensiebeleid. 

De Green Deal was nooit alleen een milieuagenda. Het was, en blijft, Europa’s beste plan om mensen te beschermen. Daarom vragen wij naar een crisisberaad van de Europese regeringsleiders op een Europese Top. Zodat de Green Deal versneld wordt herstart en we een eerlijke groene en sociale transitie kunnen realiseren die niemand achterlaat. De wetenschap is helder. De gevolgen zijn hier. Nu moet Europa kiezen. Want de hitte is politiek. En de keuze om mensen te beschermen is dat ook.