De gereformeerde weerzin tegen peulvruchten

Wat een al maar aanhoudende ophef over het advies van de nieuwe Schijf van Vijf om meer peulvruchten en minder vlees te eten. Dat past uiteraard in de dominante cultuur van het rechts-populisme. Hoewel desondanks een gestudeerde en enigszins sympathiserende columniste het Voedingscentrum verweet niet te hebben gesignaleerd dat bij het publiek ‘het klimaat uit de mode is’. Klimaat is mode?

Maar de resolute afwijzing van peulvruchten staat wel in een traditie. Zo publiceerde de gereformeerde auteur Anne de Vries in 1935 zijn roman Bartje. De gelijknamige protagonist is een jongetje uit een wel heel erg groot Drents landarbeidersgezin. Vrijwel elk jaar wordt er weer ‘een popje’ geboren. Doodarm dus en nooit vlees op zijn bordje. Daarom zegt het ventje uiteindelijk: ‘Ik bid niet veur brune bonen’. 

Als keurig gereformeerde kende De Vries destijds uiteraard het verhaal uit Genesis 4 over de offers van Kaïn en Abel aan ‘de HEER’. Deze gereformeerde hoofdletters komen overigens uit de oecumenische Bijbel-editie van 2021 (!). Vonnis: deze ‘HEER’ accepteerde wel het vlees van Abel, maar verwierp Kaïns plantaardige offer.

De Vries’ Jezus was echter een ander verhaal. Want die werd volgens de legenden door de farizeeërs bekritiseerd omdat hij met zijn discipelen op de sabbat graan at. Geen lamsboutje. De sekteleider gebruikte zowaar volgens Johannes 12:24 een graankorrel als metafoor voor zijn eigen leven en dood. Daarvoor zou Jezus volgens de legenden zelfs duizenden mensen wonderbaarlijk hebben gevoed met vijf broden en twee vissen. Was Jezus dus een pescotariër?

In het 1935 van Bartje domineerde nog steeds de barse oudtestamentische, vleesetende HEER. Boven zijn softe Zoon. Nu is dat heel anders dan bij de huidige protestanten, die weliswaar veel korter bestaan dan hun katholieke concurrenten, maar meestal iets eerder de bakens verzetten als ze zien dat de mode verandert.

Dus zal de PKN de nieuwe Schijf van Vijf steunen. Hun argument? Toen de joden door de Sinaïwoestijn trokken onder leiding van Moses, liet de HEER vegetarische ‘manna’ regenen. Een verhaal dat nota bene zelfs de Koran heeft gehaald.

De Bijbelgordel houdt het, als verwacht, bij het vlees van Abel.