Beste Rob Jetten, je bent premier van iedereen, dus ook van de mensen die elke maand moeten puzzelen om rond te komen

Beste meneer Jetten, Beste Rob,

Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: dit beleid laat mensen in de kou staan. Letterlijk en figuurlijk.

Voor lage- en middeninkomens is het geen kwestie meer van “even op de centen letten”. Mensen komen structureel tekort. Energieprijzen zijn hoog, boodschappen zijn duur, brandstof blijft stijgen. En ondertussen wordt er vanuit Den Haag gedaan alsof dit op te lossen is met een paar simpele maatregelen, zoals een keer extra noodles eten.

Maar zo werkt het niet.

Mensen zetten de kachel lager of helemaal uit. Ze douchen korter of slaan het over. Niet omdat ze dat willen, maar omdat het moet. Dat is geen incident meer, maar dagelijkse realiteit voor een groeiende groep mensen.

En dan komt daar bovenop dat de salderingsregeling wordt afgeschaft. In plaats van mensen te helpen hun energierekening omlaag te krijgen, wordt die mogelijkheid afgebouwd. En wie worden daar het hardst door geraakt? Niet de mensen met geld, maar juist degenen die al twijfelen of ze die investering kunnen doen. Zo maak je de energietransitie iets van de happy few en leg je de rekening bij de rest.

En dan de huurders. Die worden misschien nog wel het hardst geraakt. Zij kunnen niet zelf hun woning verduurzamen of elektrificeren. Ze zijn afhankelijk van een verhuurder, maar betalen wel de hoge energierekening. Tegelijkertijd gaan subsidies vooral naar mensen die al de middelen hebben om te investeren. Zo wordt de kloof groter.

Hetzelfde zie je bij het openbaar vervoer. Dat wordt steeds genoemd als alternatief voor dure brandstof. Maar in grote delen van het land is dat niet realistisch. Bussen rijden niet overal, vallen uit of sluiten niet aan. Treinen zijn duur en overvol. Voor werk, zorg en gezin blijven mensen afhankelijk van de auto. Dat kun je niet wegpraten.

En dan hoor je dat we solidair moeten zijn, dat we collectief een beetje armer worden. Maar waar is het principe gebleven dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen? Want nu gebeurt het tegenovergestelde. De mensen die het al moeilijk hebben, krijgen er klap op klap bij, terwijl anderen het meest profiteren.

Wat het meest wringt, is de afstand. Het gevoel dat deze werkelijkheid niet meer doordringt in Den Haag. Alsof het allemaal wel meevalt, terwijl mensen elke maand opnieuw moeten rekenen of ze uitkomen.

Dat is geen beleid waar mensen vertrouwen van krijgen.

Rob, je bent minister-president van het hele land. Dus ook van de mensen die elke maand moeten puzzelen om rond te komen. Dan mag, nee MOET, je hun werkelijkheid serieus nemen. Dat zie ik nu niet terug.

Ik vraag je om te stoppen met beleid dat de ongelijkheid vergroot, en te kiezen voor maatregelen die mensen echt helpen. Zorg dat lasten terechtkomen waar ze gedragen kunnen worden.

Want zoals het nu gaat, is het gewoon niet eerlijk en onhoudbaar. Maak Nederland weer betaalbaar, juist voor de mensen die het zo hard nodig hebben!

Met vriendelijke groet,
Hanneke Goede
Fractievoorzitter SP Fryslân