Beste JOVD, de AOW is geen luxe maar een basisvoorziening

Beste liberalen die denken dat solidariteit overbodig is geworden; Beste JOVD,

Met verbazing las ik jullie voorstel om de AOW gefaseerd af te schaffen. Een voorstel dat wordt gepresenteerd als modern, liberaal en gericht op zelfredzaamheid, maar dat in werkelijkheid vooral getuigt van een gebrek aan begrip voor hoe het leven van miljoenen Nederlanders eruitziet.

Blijkbaar gaan jullie ervan uit dat iedereen gedurende zijn leven voldoende inkomen heeft om naast de stijgende woonlasten, zorgkosten, energierekeningen en dagelijkse boodschappen ook nog een flinke pensioenpot op te bouwen. Alsof iedereen dezelfde kansen krijgt. Alsof iedereen dezelfde gezondheid heeft. Alsof iedereen dezelfde loopbaan kan volgen.

Maar Nederland bestaat niet alleen uit mensen die achter een bureau zitten, een universitaire opleiding hebben gevolgd of een carrièrepad bewandelen waarbij sparen vanzelfsprekend is.

Nederland draait ook op de mensen die onze straten schoonhouden, onze huizen bouwen, onze ouderen verzorgen, onze pakketten bezorgen, in fabrieken werken en dagelijks met hun handen het werk doen waar onze samenleving op draait.

Juist voor hen is de AOW geen luxe, maar een basisvoorziening. Een collectieve afspraak die zegt: als je je hele leven hebt bijgedragen aan de samenleving, dan verdien je op latere leeftijd bestaanszekerheid.

Jullie spreken over zelfredzaamheid alsof het een keuze is. Alsof iedereen die niet voldoende spaart simpelweg niet hard genoeg zijn best heeft gedaan.

Maar wat als iemand chronisch ziek wordt? Wat als iemand arbeidsongeschikt raakt? Wat als iemand jarenlang mantelzorg verleent? Wat als iemand simpelweg een laag inkomen heeft omdat de samenleving wel afhankelijk is van zijn werk, maar weigert daar een fatsoenlijk salaris tegenover te zetten?

Het bijzondere is dat ook jullie niet weten hoe jullie eigen leven eruitziet over twintig of dertig jaar. Niemand kiest ervoor om ziek te worden. Niemand kiest ervoor om zijn baan te verliezen. Niemand kiest ervoor om pech te hebben.

De AOW is juist ontstaan vanuit het besef dat niet iedereen zijn toekomst volledig kan plannen en beheersen. Dat solidariteit geen zwakte is, maar beschaving.

Wat mij misschien nog wel het meest stoort, is de onderliggende gedachte achter dit voorstel. De suggestie dat mensen die afhankelijk zijn van collectieve voorzieningen tekortschieten. Dat zij minder verantwoordelijk zouden zijn. Dat zij hun zaken niet op orde hebben.

Dat is een wereldbeeld dat gemakkelijk ontstaat wanneer je jezelf omringt met mensen die dezelfde opleiding hebben gevolgd, dezelfde kansen hebben gekregen en dezelfde maatschappelijke positie innemen.

Maar het leven buiten jullie bubbel ziet er heel anders uit.

Een samenleving wordt niet sterker wanneer je mensen dwingt tot armoede om een ideologisch punt te maken. Een samenleving wordt sterker wanneer mensen zekerheid hebben, wanneer ouderen niet hoeven te vrezen voor hun inkomen en wanneer we erkennen dat niet iedereen dezelfde uitgangspositie heeft.

De AOW is geen gunst van de overheid. Het is een collectieve verzekering die generaties Nederlanders hebben opgebouwd en gefinancierd.

Wie die basis wil afschaffen, moet eerst uitleggen waarom een schoonmaker, bouwvakker, verpleegkundige of productiemedewerker na een leven lang werken minder zekerheid verdient dan iemand die het geluk heeft gehad meer te kunnen verdienen.

Zelfredzaamheid is een mooi ideaal, maar beschaving begint bij solidariteit.