Armoede is een veel groter probleem dan gedacht

Een heel groot deel van de wereldbevolking is veel armer dan de veelal optimistische statistieken doen geloven. De Wereldbank heeft in 2025 de armoedegrens geplaatst op 3 dollar per dag. Wie minder verdient of heeft wordt gezien als extreem arm. Dat gaat om 839 miljoen mensen, zo’n 10 procent van de wereldbevolking. Volgens Olivier de Schutter, hoogleraar internationaal recht aan de universiteit van Leuven en voormalig speciaal VN-rapporteur voor extreme armoede en mensenrechten, ligt de lat veel te laag.

De Belgische Franstalige publieke omroep RTBF meldt:

Hij is van mening dat een niveau van ongeveer 8 dollar per persoon per dag de realiteit beter zou weerspiegelen. Met deze nieuwe drempel zou bijna 45% van de wereldbevolking, ofwel zo'n vier miljard mensen, als arm worden beschouwd. Vanuit dit nieuwe perspectief is het volgens hem " een grote mislukking, ondanks de groei die we hebben weten te realiseren ". Hij benadrukt ook de noodzaak om rekening te houden met de toenemende ongelijkheid . In België bijvoorbeeld is het percentage van de bevolking dat in extreme armoede leeft weliswaar klein, maar de inkomensverschillen zijn aanzienlijk. Monetaire armoede – gedefinieerd als een inkomen lager dan 60% van het mediane inkomen – treft al 33% van de Brusselse bevolking: " In dezelfde stad hebben we zowel mensen met zeer hoge inkomens, zeer rijke mensen die zich hoge woonlasten kunnen veroorloven, als mensen met zeer lage inkomens, die de schok van deze verandering in consumptiepatronen en deze stijging van de kosten van levensonderhoud niet aan kunnen."

Die armoede is geen natuurlijk noodlot noch een kwestie van eigen schuld. De hoogleraar wijst er op dat "armoede is gecreëerd doordat we een economie hebben ontworpen die niet voor de mensen is, maar eerder voor het voordeel of de winst van een paar, de winnaars en aandeelhouders, met name in een kapitalistische economie ."

Hij pleit ervoor te stoppen met het bbp-fetisjisme dat de politiek en daaraan dienstbare economen beheerst. Dat werd lange tijd verkocht als een effectieve manier om op de lange termijn armoede te bestrijden. Het leidde er onder meer toe dat publieke nutsbedrijven werden verpatst aan vermogende investeerders en dat marktdenken bezit nam van bijvoorbeeld de zorgsector. De Schutter stelt dat het voortschrijdend inzicht groeit dat daarmee een verkeerde weg is ingeslagen. Armoede voorkomen is voor de samenleving ook veel goedkoper dan armoede bestrijden. Om dat goed mogelijk te maken wordt het tijd dat de allerrijksten in verhouding net zoveel belasting gaan betalen. Dat is nu niet het geval, onder meer omdat arbeid veel zwaarder belast wordt dan vermogen waardoor rijken letterlijk slapend nog rijker kunnen worden.