Als overschrijding van deze rode lijn geen reden meer is om te stoppen, wat dan nog wel?

Buiten alles wat er mis is in de wereld op dit moment, en los van het steeds maar weer overschrijden van rode lijnen, is het bericht van de stelselmatige marteling, verkrachting en doding van Palestijnse kinderen door Israël het ongelooflijke dieptepunt van menselijke waardigheid. Nog vorige week dachten we dat de grens voor de zoveelste maal overschreden werd door het aannemen van een wet door het Israëlische parlement (de Knesset) die de doodstraf mogelijk maakt voor, jawel, Palestijnen die worden beschuldigd van “terrorisme”. En het uitmoorden van de Zuid-Libanese bevolking, nota bene nadat een tijdelijke stop van de agressie in het Midden-Oosten was overeengekomen, is de laatste overschrijding van Israël in deze gruwelijke en gewelddadige week. Als overschrijding van deze rode lijn geen reden meer is om te stoppen, wat dan nog wel?    

Natuurlijk weten we dat er perioden zijn geweest waarop de mensheid zich van een ongelooflijke wreedheid liet zien. Nog deze week las ik weer een boek over de niet te beschrijven wreedheden die onze Joodse medemens is overkomen in eeuwen van onderdrukking en verdrijving, met als climax de Tweede Wereldoorlog. Nooit meer!, zeggen we ieder jaar in mei weer, helaas tegen beter weten in…

Tegen die achtergrond houdt me een prangende vraag bezig: waar ligt de grens van wat je als politicus nog kunt verdragen? Concreter, hoe is het mogelijk dat een partij als D66, die haar geloofwaardigheid ontleent aan het verdedigen van de internationale rechtsorde, niet allang is opgestaan en zegt “tot hier en niet verder?” Hoe kan het dat een rechtschapen en gewaardeerd politicus als Rob Jetten, leiding wil geven aan een regering die nog steeds weigert zich met maatregelen duidelijk uit te spreken tegen de beestachtig moorddadige Israëlische regering? Terwijl hij zelf, samen met veel van zijn partijgenoten, een overtuigd deelnemer was van de rodelijn demonstraties van 2025? Waarin ook hij scandeerde: tot hier en niet verder!?

Ik begrijp het natuurlijk wel als je deel uitmaakt van coalitie met de VVD en het CDA. Van de VVD kun je de terughoudendheid verwachten. Daar wegen andere belangen zwaarder. Bij het CDA schuurt het al meer, vanwege de christelijke waarden. Maar wat zijn die waard? In de lange wereldgeschiedenis is er al zoveel gemoord en verkracht in naam van het christendom, dat ik me daar nog wel iets bij kan voorstellen. Maar D66? En Rob Jetten?   

Politiek is met kleine stapjes naar een betere wereld, ik weet het. Soms moet je juist niet wegduiken, maar je inzetten voor de kleine stapjes die je wel kunt maken. En dat is beter mogelijk in als buiten een coalitie. Daarom begrijp ik, hoe moeilijk ook, dat de koning bij Trump gaat logeren. Daarom begrijp ik dat we toch proberen in gesprek te blijven met een despotisch bondgenoot die moreel ver van ons afstaat. Daarom begrijp ik vele compromissen, hoe lastig ze soms ook zijn. Maar als kinderen stelselmatig worden gemarteld en vermoord, als mensen de doodstraf krijgen omdat zij hun familie en armoedige bestaan verdedigen, waar ligt de rode lijn als die hier al niet lang is overschreden?

Je kunt ook “nee” zeggen! Je kunt weigeren verantwoordelijkheid te dragen voor beleid dat, naar je eigen overtuiging, fundamentele grenzen overschrijdt! Je kunt vanuit de oppositie blijven werken aan een betere wereld, met weliswaar kleine stapjes, met minder macht, maar wel met behoud van je morele geloofwaardigheid! En als regering kan het ook anders! Spanje laat dat zien. Maar ja, die heeft een sociaaldemocratische premier…

Uiteindelijk blijft voor Rob en D66 de vraag open: als deze rode lijn geen reden meer is om te stoppen, wat dan nog wel?