Actievoeren loont: De herwonnen kracht van de vakbond

Het werd de afgelopen decennia vaak hardop afgevraagd aan talkshowtafels en in economische columns: hebben vakbonden hun langste tijd niet gehad? Zijn ze niet te ouderwets, te traag, of simpelweg overbodig geworden in een geïndividualiseerde arbeidsmarkt? Het antwoord is de afgelopen jaren resoluut gegeven op de werkvloer. De vakbond is niet alleen relevant; ze is crucialer dan ooit. En wat nog belangrijker is: het lukt de bonden keer op keer om ijzersterke resultaten binnen te slepen.

Die successen komen ons niet aanwaaien. Werkgevers bewegen zelden uit pure vrijgevigheid of moreel plichtsbesef. Goede arbeidsvoorwaarden moeten worden afgedwongen, en dat vraagt om organisatiegraad en bereidheid tot strijd. Ja, daarvoor moeten de bonden steeds vaker harde actie voeren. Maar wie naar de realiteit kijkt, ziet één duidelijke rode draad: actievoeren loont.

Kijk bijvoorbeeld naar de recente strijd rondom de Zuivel-cao. Maandenlang hielden werkgevers de hand op de knip, terwijl de werknemers de dagelijkse boodschappen en energierekeningen zagen stijgen. Pas toen de productie in de fabrieken door stakingen stil kwam te liggen en de druk maximaal werd opgevoerd, waren de werkgevers bereid om écht te bewegen. Het resultaat dat er nu ligt spreekt boekdelen: de inflatie wordt gerepareerd en de koopkracht van de werknemers wordt structureel verbeterd.

Dit is geen incident, dit is een wetmatigheid. De macht van de collectiviteit is het enige effectieve tegenwicht tegen het kortetermijndenken van het grootkapitaal. Als we alles overmaken aan de 'markt', trekt de werkende klasse aan het kortste eind. De Zuivel-cao bewijst dat wanneer mensen solidair zijn en durven op te staan, het onmogelijke mogelijk wordt.

De boodschap voor de toekomst is helder. Wie een fatsoenlijk loon en een goede balans tussen werk en privé wil, kan niet passief toekijken. De kracht van de vakbond ben je uiteindelijk zelf, samen met je collega’s. En als het moet, leggen we het werk neer. Want de geschiedenis, en de actualiteit, bewijzen het: staken werkt, actievoeren loont.