Aanhalig

"Niets zo charmant als een tegel aan de wand”.  Herman Finkers komische, simpele samenvatting van wat de mensheid al graag doet sinds de uitvinding van het geschreven woord: rijmen, declameren en vooral citeren. Tegenhanger in briljant poëtische soberheid, Freek de Jonge’s: “..Niemand heeft tijd, niemand is gelukkig. Wees niemand”.

Waar men in vroeger tijden hele rijmen en passages uit literair meesterwerk en Bijbel kon opdreunen daar vermaken nu one-liner en slogan de talige mensheid. Volledig buiten context maar altijd leuk tijdens feestjes of andere gelegenheden waar mensen weinig te melden hebben.

Ze vervangen de echte ‘conversation pieces’, immers iedereen kent wel zo’n aanhaling óf raadt graag mee naar de oorsprong van de érg bekend klinkende tekst. Zoals die tot gek wordens toe gebruikte reclame-slogan die nog jaren door het collectief geheugen spookt, zo kunnen de fantastische one-liners uit films een mens levenslang vergezellen.   

Puntige teksten zo raak en pakkend dat ze blijven plakken en op de gekste momenten tevoorschijn springen. Wellicht raakt ook hier mijn eerdere betoog aangaande het verschil tussen mannen- en vrouwengevoel voor humor een snaar, dus wellicht ter aardige doorzetting van die stelling.                       

“Ik heb God gemist tussen ons...”, twee studenten in de trein citeren uit de film ‘Turks Fruit’. Sowieso zijn studenten en filmliefhebbers sterk in het aanhalen van geinige of briljante tekstjes uit film en andere populaire cultuur. Vooral snedige dialogen waar beide gesprekspartners een rol hebben zijn bron van vermaak. Geheimtaal onder filmliefhebbers.

Politieduo Grijpstra en de Gier bespreken een nieuwe ‘collega’.
De Gier:“..ken je haar?”  
Grijpstra: “Niet van gezicht...Ik hoop haar ook nooit te ontmoeten”.
De Gier: “Is ze lelijk dan?” 
Grijpstra:“Zal best”
Vrolijke onzin waarin men elkaar aftroeft, de loef afsteekt en in gezamenlijk lachen uitbarst.

Maar ook het serieuzere werk leent zich voor die aanhaligheid; “ Best thing for him really, his therapy was going nowhere. Garden variety manic depressive. Tedious, very tedious.”  De geniaal gestoorde Dr. Hannibal Lecter (The Silence of the Lambs) debiteert zijn strak geformuleerde volzinnen, meestal met een nogal verontrustende ondertoon.                                                           

Hier speelt uiteraard ook het geweldige spel van de acteur die in de verfilming van het boek dit personage vertolkte. Zijn gelaatsexpressie en intonatie doen de messcherpe observaties en villeine woordspelletjes lang beklijven en dat geldt voor de meeste gesproken tekst. De vertolking bepaalt of die woorden zich voor langere tijd in ons geheugen nestelen en zijn ook basis van de herkenning door anderen. “Have you ever picked your feet in Poughkeepsie?!”.

Makkelijkst blijven natuurlijk de droogkomische one-liners die het goed doen op feesten en partijen. “Are you the police? No Ma’am, we’re musicians” (The Blues Brothers). De droogkloterige vertolking en uitspraak van de hoofdpersonen is de enige reden waarom op zich niet eens memorabele tekstjes blijven hangen. Komieken Dan Aykroyd en John Belushi combineerden hun komisch talent met de aloude truc; het grappige voorkomen.  

Ze dosten zich uit met zwart pak, hoedje en wit overhemd en zijn zo volstrekt inwisselbaar maar vooral ook herkenbaar als komisch duo. De situatie en hun taalbehandeling doet de rest. Het resultaat is een barrage aan hilarische teksten die onlosmakelijk zijn van deze twee figuren, mits op de juiste wijze geciteerd uiteraard.
“Got any fried chicken?”  
"Best damn chicken in the state!”  
“Bring me four fried chickens and a Coke”.
“You want chickenwings or chickenlegs?”. 
“Four fried chickens and a Coke”.

Ook de overige cast heeft fijne reacties op het tweetal en laat zich niet onbetuigd: “We’ve got two honkies out there dressed like hasidic diamond merchants. They look like they’re from the CIA or something!”. In diezelfde traditie van Saturday Night Live-humor beantwoordden Bill Murray en Harold Ramis (Stripes) de vraag van een militair bij hun indiensttreding: “Are either of you homosexuals..?” snedig met: “No we’re not homosexuals but we are willing to learn!”.

Een legendarisch duo waarbij de onvergetelijke teksten voortkomen uit omstandigheid en uitvoering; “Well, there’s another nice mess you got me in to!”. Laurel & Hardy op z’n allerbest. Ongemakkelijke situaties en botte poep, pies en seks-humor zijn gek genoeg, in iedere taal, ook vaak garantie voor het onthouden van menig komische scène.                                                          

Bij binnenkomst informeert een opdrachtgeefster beleefd naar de bevindingen van haar gast, detective Ace Ventura:“Hi, did you have any trouble coming in?”
“No, the guy with the rubber glove was surprisingly gentle”.

Detective Fletch ondervraagt een arts terwijl hijzelf ‘onderzocht’ wordt: “Wow, your using the whole fist doc?!”.
“Just relax..”.
“Well, i don’t find anything wrong with you”.
“Hm, it’s sure not for a lack of looking ”.                                                  

Uitsmijter, en goed voor vele hilaria her en der, uit de vroege jaren van Jiskefet (ten tijde van de Golfoorlog): “..Weet je wat nog het allermooiste was, wat ik op CNN gezien had, onze raketten zouden het niet halen. Ik dacht nog ‘Godverdomme, zal je het hebben’, weet je wel. Die Tomahawks, ken je die? Heb je die aan zien komme? Wel holle hè, as je ze ziet..?!”.

Onzinnen. Trivia, maar wat een breingenot!