4 mei in Rotterdam

Twee minuten stilte.

Of zoals we hier zeggen: op 4 mei houwe we onze muil. De rest van het jaar lukt dat voor geen meter. Dan heeft iedereen een mening, het liefst zo hard mogelijk. Luisteren doen we alleen nog als het ons uitkomt. Of eigenlijk: niet. Want luisteren betekent dat je zelf even stil bent. En dat blijkt voor veel mensen ondraaglijk.

Rotterdammers hebben altijd wel iets om over te zeiken. Maar op 4 mei om acht uur kan het dus wél. Dan is het stil. Dan staan we daar en voelen we ineens dat er dingen zijn die groter zijn dan onszelf. Dat moment is echter dan al dat gepraat eromheen.

En dan zie ik mijn kinderen. In hun scoutinguniform, met een bloem of krans in hun hand. Stil. Gefocust. Gewoon aanwezig. Dat raakt me. Juist omdat het zo puur is. Daar ben ik trots op. Omdat zij iets doen dat veel volwassenen niet meer kunnen: het moment laten zijn wat het is.

En tegelijk zit daar een knoop. Want als je het echt doordenkt, weet je ook: als dit de jaren veertig waren geweest, hadden mijn kinderen het zwaar gehad. Kwart Joods. Op het spectrum. Dat waren geen kleine voetnoten. Dat waren redenen om opgepakt te worden. Om te verdwijnen.

Dat besef maakt die stilte anders. Het trekt je weg uit het veilige idee dat dit iets van vroeger is. Iets waar wij nu netjes bij stilstaan. Het laat zien hoe dun die lijn eigenlijk is. Rotterdam weet dat als geen ander. Deze stad is niet voorzichtig geraakt, maar weggevaagd. En daarna weer opgebouwd door mensen die niet zaten te ouwehoeren, maar hun schouders eronder zetten. Minder praten, meer doen. Dat zit er nog steeds in, gelukkig.

Misschien voelen die twee minuten hier daarom anders. Ik kijk naar mijn kinderen en denk: als zij dit snappen, zonder al dat gedoe eromheen, wat is dan ons excuus eigenlijk? Misschien moeten we niet alleen op 4 mei onze muil houden. Maar de rest van het jaar ook eens wat vaker. Gewoon om te horen wat er al die tijd al gezegd werd. Zonder geschreeuw. Zonder dat eeuwige gedoe van hokjes.

Misschien is dat wel vrijheid.