* BNNVARA - JEZELF ‘VINDEN’ OP REIS. KAN DAT NOU ECHT?
Word lid

JEZELF ‘VINDEN’ OP REIS. KAN DAT NOU ECHT?

leestijd 7 minuten
JEZELF ‘VINDEN’ OP REIS. KAN DAT NOU ECHT?

Steeds vaker hoor je dat mensen op reis gaan om zichzelf te vinden. Om te ontdekken wie ze nou écht zijn. Ik vraag me dan altijd het een en ander af. Moet je om jezelf te vinden drie maanden met je backpack door Azië wandelen? Je neemt jezelf toch altijd mee? Kan je jezelf überhaupt kwijt zijn? En vind je jezelf ook terug als je met je nieuwe internationale vrienden op Koh Phi Phi zit te chillen? Of als je scheelkijkend van de buckets naar je hostel kruipt? Hoe werkt zoiets?

Oké. Misschien kom je er op reis achter dat je nooit meer vlees wil eten. Of misschien heb je wel hele inspirerende mensen ontmoet, waardoor je tot nieuwe inzichten bent gekomen. Of je gaat als je terug bent veel zuiniger leven, omdat je nu met eigen ogen hebt gezien hoe hard ze water in andere landen nodig hebben. Dat zijn natuurlijk goede veranderingen. Maar heb je jezelf dan echt gevonden? Ben je dan een ander mens? Of ben je dan een ‘betere versie van jezelf’?

Goed. Veel vragen, weinig antwoorden. Tijd voor een belletje met iemand die er verstand van heeft. Merel Stegeman heeft namelijk heel veel gereisd. Een tijdje geleden heeft ze een reisdagboek gemaakt, dat je helpt op zoek te gaan naar jezelf. Dus vroeg ik haar waarom ik nou toch echt een keer die koffers zou moeten pakken. En hoe dat ‘jezelf vinden’ dan precies werkt.



VEEL MENSEN GAAN OP REIS OM ZICHZELF TE VINDEN. MAAR WANNEER BEN JE JEZELF DAN KWIJT?
MEREL: ‘Je hoeft jezelf niet per se kwijt te zijn. En je hoeft ook niet de behoefte te hebben om jezelf te vinden. Ik ben op reis gegaan omdat ik de wereld wilde zien, niet omdat ik vond dat ik mezelf moest vinden. Maar ik denk dat reizen je altijd nieuwe inzichten over jezelf geeft, doordat je in situaties terechtkomt, die je hier in Nederland niet meemaakt. Dat betekent niet dat je een ander mens wordt, maar je komt wel een heleboel nieuwe dingen over jezelf te weten.’

VOLGENS MIJ ZIJN ER MENSEN DIE REIZEN OM TE ‘ONTDEKKEN’ EN MENSEN DIE REIZEN OM TE ‘VLUCHTEN’. EN DAN DENK IK ALTIJD: "ALS JE THUISKOMT, ZIT JE WEER IN PRECIES DEZELFDE SITUATIE."
MEREL: ‘Klopt! Je neemt jezelf natuurlijk altijd mee. Reizen is, in welke situatie dan ook, voor veel mensen heel verleidelijk. Maar je moet wel eerlijk naar jezelf blijven kijken en jezelf de vraag durven te stellen waaróm je nou eigenlijk op reis wil. Als je erachter komt dat je inderdaad vlucht voor iets in je huidige situatie, dan zeg ik niet dat je niét moet gaan reizen. Eigenlijk zou je juist je koffers moeten pakken en jezelf heel veel vragen moeten stellen. Want hoe komt het dat je op de vlucht bent? En wat kan je daar aan doen? Als je daar het antwoord op vindt, kan je iets aanpassen, waardoor je je lekkerder voelt als je straks weer thuis bent.

Daartegenover bestaat er ook zoiets als een ‘reverse culture shock’. Dan heb je een fantastische reis gehad, en dan kom je terug en is er niks veranderd. Het leven is gewoon op dezelfde manier doorgegaan, terwijl jij zoveel bijzondere ervaringen hebt gehad. Dat vond ik lastiger dan de shock op reis.’ 

WAT BRENGT REIZEN JE DAN PRECIES?
MEREL: ‘Ik denk dat het bezitten van kennis steeds minder belangrijk wordt. Het gaat steeds meer om ervaringen en de vaardigheden die je daarmee opdoet. Reizen leert je om sterk in je schoenen te kunnen staan, juist omdat je momenten gaat tegenkomen die je nog niet kent. Als je op reis onverwachts in the middle of nowhere moet overnachten zonder contant geld, pinautomaat en bereik… Wat doe je dan? Je gaat leren je om dingen heel oplossingsgericht aan te pakken.

En het opent natuurlijk je ogen. Je ziet hoe anderen het hebben. In Nederland hebben we keuze uit vijftig verschillende soorten shampoo, op reis leer je dat je prima vier maanden uit je rugtas kan leven. Je merkt dat je niet zoveel nodig hebt en komt er ook achter wat wél belangrijk voor je is. En ja, dat kan je lezen in boeken of op internet, maar als je dat zelf ervaart, komt het pas echt binnen.

Maar ook het feit dat je op reis uit je ‘gewone leventje’ stapt, leert je nieuwe dingen. Onze agenda’s zitten volgepland met verplichtingen. Als je dat nou voor een lange tijd achter je laat, wat blijft er dan over? Wat mis je en wat mis je niet? Wat vind je dan nog echt belangrijk? Op reis ga je daar over nadenken. Dat proces is heel mooi.’



EN ALS IK NOU EEN WEEKJE NAAR TERSCHELLING GA, VIND IK MEZELF DAN OOK?
MEREL: ‘Dat kan ook. Misschien herken je het wel; op vakantie ga je ineens andere dingen doen dan thuis. Je gaat ‘verdwalen’ in onbekende stadjes, tekenen, nadenken, boeken lezen… Alle ‘moetjes’ en sociale verwachtingen zijn weggenomen en dan blijft er iets over, of je nou op Terschelling of in Zuid-Amerika bent. Het gaat erom dat je even weg bent van alles wat iedereen van je verwacht. En het liefst voor een langere periode. Maar je zou zelfs thuis veel over jezelf kunnen leren. Als je jezelf maar de juiste vragen stelt.’

MOET JE BEPAALDE DINGEN DOEN OP REIS, OM JEZELF TE VINDEN? OF GAAT DAT VANZELF?
MEREL: ‘Bij mij helpt het om dingen op te schrijven, omdat de kans dan veel groter is dat het ook echt gaat gebeuren. En het helpt dus om vragen te beantwoorden. De vragen in mijn boek zijn niet zwaar, maar juist heel luchtig. Zoals ‘hoe stel je jezelf voor?’ Daar ga je dan over nadenken. Hoe zet je jezelf neer en wat zegt dat over jezelf?

Maar ook voordat je op reis gaat kan je jezelf al dingen afvragen, waardoor je uiteindelijk meer uit je reis zal halen. Als je je afvraagt hoe je jezelf wil voelen op reis, of wat je nou eigenlijk uit je reis wil halen, dan ga je daar de focus op leggen en dan zal het eerder gebeuren.’

HEB JIJ JEZELF DAN ECHT GEVONDEN?
MEREL: ‘Ik kwam erachter dat ik op reis superchill ben. Dan vertrouw ik erop dat het allemaal wel goedkomt. Ik vroeg mezelf toen af: ‘waarom kan ik dat op reis wel en vind ik dat in Nederland soms zo moeilijk?’ Want blijkbaar zit dat vertrouwen er dus ergens wel in bij mij. Nu weet ik dat ik het fijn vind om niet zo veel te hebben. En in Nederland vertrouw ik er nu ook meer op dat het altijd wel goedkomt. Dat heb ik echt geleerd door het reizen.

Ik heb ook gemerkt dat ik het zo leuk vind om op avontuur te gaan. Niks van tevoren uitzoeken, gewoon gaan. Misschien is het herkenbaar; de avond voordat je weggaat vraag je jezelf af waar je in hémelsnaam aan begint en of je niet beter gewoon thuis had moeten blijven. Maar je gaat niet over jezelf leren als je in je comfort zone blijft. Op reis ga je praten met mensen die je niet kent, probeer je te communiceren in talen die je niet spreekt, en bezoek je plekken die je nog nooit hebt gezien. Dat geeft me energie en ik kwam erachter dat ik dat in Nederland eigenlijk in het klein kan toepassen. Gewoon in de auto stappen en stoppen als je daar zelf zin in hebt. Niet op Google kijken en dan maar zien waar je je tentje opzet. Pas sinds mijn reizen weet ik dat dat is waar ik gelukkig van word.

En nee, je wordt op reis geen ander mens, dat kan niet. Ik zie het altijd zo. Je bent een combinatie van kleuren. Die kleuren kunnen soms feller of doffer worden, maar je blijft altijd die kleur. Op reis kunnen je kleuren wat afgestoft worden, zodat ze beter naar boven komen. En dan kom je misschien wel terug als een verbeterde versie van jezelf.’



Dus. Als je gaat reizen kom je niet terug als een ‘nieuwe jij’, maar je komt wel veel over jezelf te weten. Vooral als je jezelf bepaalde vragen stelt. En dat kan ook op Terschelling, maar een langere periode in het buitenland heeft toch wel de voorkeur. Die van mij ook eigenlijk. Misschien toch maar een keer die koffers pakken en mezelf gaan zoeken.

Door Marlieke