* BNNVARA - De term ‘verwarde mensen’ is verwarrend en dat is slecht nieuws
Word lid

De term ‘verwarde mensen’ is verwarrend en dat is slecht nieuws

leestijd 4 minuten
De term ‘verwarde mensen’ is verwarrend en dat is slecht nieuws

Wat een ellende. Eerst Den Haag, toen Tilburg en deze week zelfs Amsterdam. Incidenten met ‘verwarde mensen’ lijken steeds vaker voor te komen. En als we de politie mogen geloven, dan is dat ook zo. Zo stelt politiebaas Erik Akerboom in 2016 tegenover het Algemeen Dagblad dat de politie ‘het nationaal opvangcentrum voor verwarde mensen is geworden’. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Nederland is bang. Ik ook, verdomme. Maar ja, hoe kan het ook anders? Er wordt veel te makkelijk gestrooid met de term ‘verwarde mensen’. 

Verwarringsverwarring 

Probeer bovenstaande woord eens drie keer achter elkaar uit te spreken. Als het je lukt, dan ben je slim genoeg om tot de groep mensen te horen die inmiddels wel door heeft dat incidenten met verwarde mensen al best lang spelen. De politie stelt zelfs dat de teller in 2017 op ruim 83.500 meldingen van incidenten met verwarde personen stond. Voor de goede orde: in 2016 was dit 75.000. Deze stijging is volgens onderzoeker Bauke Koekkoek in 2011 in gang gezet. Ik hoor je denken: “Kanonnen. Bijna honderdduizend meldingen!?” En weet je wat, dat is ook een hoog aantal. Ware het niet dat de toename een reden heeft: er is namelijk sprake van wat ik dan noem verwarringsverwarring. Incidenten worden namelijk veel te snel bestempeld als een voorval met verwarde personen, zelfs als dat helemaal niet zo zeker is. Dat zegt ombudsman Adri Vermaat in een editorial in dagblad Trouw. En daar ben jij het slachtoffer van, beste lezer. Het kan goed zijn dat jouw beeld van verwarde personen enigszins misvormd is. En ja, als wij al niet weten hoe de vork in de steel zit. Hoe zit het dan met de verantwoordelijke instanties: GGZ en de politie?

Perceptie

Hier komt het: sinds 2011 registreert de Nederlandse politie meldingen van incidenten met verwarde personen onder de meldcode E33. Op zich handig. Want administratie. Niks aan de hand. Maar de werkdefinitie is nogal open. Zo staat de term omschreven in het politierapport uit 2014 ‘’Politie’ en ‘Verwarde Personen’’Onder verwarde personen verstaan we eenieder die vanwege zijn al dan niet tijdelijke verstoorde oordeelsvermogen gedrag vertoont waarmee hij zichzelf of enige ander in gevaar brengt en/of een bedreiging vormt voor de openbare orde en veiligheid.” De term is, zoals je kunt zien, ruim ingevuld. Dit omdat de politie niet alleen op straat te maken heeft met verwarde personen waarbij de GGZ een rol speelt. Een verward persoon zou volgens deze definitie dus ook iemand kunnen zijn die onder invloed ‘ZE WILLEN ME VERMOORDEN’ schreeuwt op de Scheveningse boulevard. 

Maar goed. Waar gaat het nu mis? Nou, het ruime begrip van de politie is het eerste. En met name de interpretatie ervan door andere partijen. Zoals – ik noem maar wat – de media. Dit is terug te zien in de berichtgeving. Sinds het ontstaan van het E33-meldingsysteem heeft er een aantal geruchtmakende incidenten plaatsgevonden met verwarde personen, zoals het schietincident in een winkelcentrum in Alphen aan de Rijn in 2011, en de moord op oud-D66-politica Els Borst in 2014. Bauke Koekkoek geeft in zijn onderzoek naar meldingen van verwarde personen uit 2017 aan dat de media de link legt tussen de hoeveelheid E33-meldingen en dit soort grote incidenten. Dit geeft het idee dat er een enorm aantal verwarde personen rondloopt, en dat de wereld naar de tering gaat. Het is daarnaast ook wel goed om te weten dat het bij die 83.500 meldingen uit 2017 niet om unieke gevallen gaat. Het zijn dus geen 83.500 mensen die met messen zwaaien. Geen zorgen.

Verwarde speedo

Wat wel zorgelijk is, zijn de gevolgen van het verkeerd gebruik van de term. Naast het misvormde beeld dat ontstaat van verwarde mensen, is het ook zo dat het bestempelen van incidenten als ‘veroorzaakt door verward persoon’ afdoet aan de ernst van verwarring. Iemand die op een vrijdagavond in zijn speedo luidkeels schreeuwt op straat kan op dezelfde manier worden bestempeld als een middelbare school-schutter. Adri Vermaat wijst ook op het misbruik van de term. Hij verwijst hierbij naar een aantal voorbeelden uit met name regionale kranten, die zich hier een of meerdere keren schuldig aan hebben gemaakt. Maar goed. Alles voor de kliks. Check de volgende koppen maar: 'Verwarde man dreigt met schilmes' (de Gelderlander) of 'Verwarde man gooit eieren tegen café' (Brabants Dagblad).

Ik zeg: fuck de kliks. Oké, niet helemaal. Maar in dit geval wel. De term ‘verwarde personen’ heeft inmiddels de meest negatieve lading der ladingen gekregen. Nog sneller dan ‘vluchtelingen’, ‘Donald Trump’ en ‘België’. Al die termen vereisen nuance. Allereerst is het echt niet zo dat de politie de term verkeerd omschrijft. Maar, de (te) ruime interpretatie van de term maakt de kans aanzienlijk groot dat – dankzij de media - op den duur niemand meer weet waar we het eigenlijk over hebben. In het ergste geval ontstaat er vervolgens beleid dat de plank volledig misslaat.

Blijf kritisch, beste lezer. Dit hele gebeuren is al zo verwarrend.